Zeppelin meet Nederlandse luchtkwaliteit

dinsdag 15 mei 2012 11:16

Vanaf 18 mei zal een internationale groep wetenschappers met een Zeppelin laag over Nederland vliegen om onderzoek te doen naar de relatie tussen luchtkwaliteit en het klimaat. Een voorbeeld: van stofdeeltjes is bekend dat ze slecht zijn voor de gezondheid maar tevens dat ze een effect op het klimaat hebben; sommige koelend, andere verwarmend. Er wordt daarom gezocht naar maatregelen die een positieve uitwerking hebben op zowel de luchtkwaliteit als het klimaat. Vanuit Nederland zijn atmosferisch onderzoeker Laurens Ganzeveld en hoogleraar Luchtkwaliteit en atmosferische chemie Maarten Krol van Wageningen University bij het project betrokken, evenals onderzoekers van het ECN, KNMI, RIVM, TNO en UU.

“Onderzoek naar luchtkwaliteit vindt normaal gesproken plaats door dichtbij de grond te meten, of op de 200 meter hoge KNMI-meetmast in Cabauw,” zeggen de Wageningse onderzoekers. “Maar belangrijke luchtlagen tussen de 200 en de 2000 meter kun je daarmee moeilijk onderzoeken. Daarom is gekozen voor een Zeppelin. Daarin kun je veel meetapparatuur kwijt, hij vliegt precies op de goede hoogte en langzaam, en je kunt lokaal stijgen en dalen, bijvoorbeeld rondom de meetmast in Cabauw. Zo kun je luchtstromingen volgen. Als je meer wilt weten van de chemische processen die zich afspelen in de vervuilde lucht die vanuit de Rijnmond naar het oosten waait of uit Ruhrgebied naar het westen, dan drijft de Zeppelin al metende mee met die luchtlaag.” Tevens zullen metingen worden gedaan om de chemie van de atmosfeer bij de overgang van de nacht naar de dag beter te begrijpen. “De luchtmenging in de atmosfeer is ’s nachts heel anders dan overdag, en de Zeppelin biedt ons de mogelijkheid om de invloed van deze verschillen in menging op de luchtkwaliteit nauwkeurig te meten.” 

De metingen met de Zeppelin zullen worden uitgevoerd door het  Duitse Forschungszentrum Jülich (FZJ) als bijdrage aan een groot Europees project waarin 26 partners uit 15 Europese landen samenwerken. Wageningen University is de Nederlandse partner binnen dit project, maar de andere Nederlandse onderzoekcentra leveren graag een bijdrage aan deze unieke campagne. Er zal derhalve een indrukwekkende hoeveelheid aanvullende metingen worden uitgevoerd. Behalve boven Nederland gaat de Zeppelin boven diverse andere gebieden in Europa vliegen, om in zoveel mogelijk verschillende situaties de luchtsamenstelling, chemische activiteit en menging te meten. 

Op 17 mei stijgt de Zeppelin op vanuit de thuisbasis Friedrichshaven (Duitsland) om via de Rijnvallei koers te zetten richting Rotterdam waar de Zeppelin naar verwachting vrijdagmiddag rond 16.00 uur zal aankomen. Daarna zullen in een periode van 2 weken metingen verricht worden rondom de meetmast in Cabauw maar ook boven de Noordzee, het Rijnmond-gebied, en rondom meetlocaties in Wageningen en op de Veluwe. Vervolgens vliegt het luchtschip om de Alpen heen naar de vervuilde Po-vlakte in Italië en dan via Frankrijk weer terug naar Duitsland. In 2013 volgt een nieuwe missie, naar de veel schonere luchten boven de bossen  in Finland.

De Zeppelin-campagne maakt deel uit van het Europese onderzoekproject PEGASOS (Pan-European-Gas-AeroSOl-climate-interaction Study) dat de relatie tussen chemische processen in de atmosfeer en klimaatverandering onderzoekt. De resultaten moeten de wetenschappelijke kennisbasis vormen voor verdere maatregelen in de EU-landen met betrekking tot het terugdringen van luchtvervuiling en klimaatverandering.

Metingen door ECN
ECN’s bijdrage bestaat uit het meten op de 200meter hoge meetmast van ammoniak, stikstofoxiden, de samenstelling van secundair fijn stof (nitraat, ammonium, sulfaat) en de gassen waaruit dat fijn stof ontstaat: salpeterzuur, ammoniak, zwaveldioxide. Verder meet ECN in de meetmast al sinds 1992 broeikasgassen als kooldioxide en methaan, samen met waterstof en koolmonoxide, allen stoffen die bij het gebruik van fossiele brandstoffen vrijkomen. Om de invloed van aerosol op wolkenvorming te onderzoeken meet ECN ook de deeltjes in de lucht zitten die als condensatiekern voor mist en wolken kunnen dienen. In samenwerking met ECN, KNMI en BIRA uit België worden een aantal belangrijke gassen voor klimaat en luchtkwaliteit gemeten tot een paar kilometer hoogte. Meer informatie hierover via Alex Vermeulen, a.vermeulen@remove-this-part-ecn.nl, telefoon: 088 515 4194.

Informatie
Meer informatie over het Pegasosproject kunt u krijgen bij Wageningen University: 

Laurens Ganzeveld, 0317 486651 / 06 13066079 of laurens.ganzeveld@remove-this-part-wur.nl

Maarten Krol, 0317 482937 / 06 50422285 of maarten.krol@remove-this-part-wur.nl

Blog-site: http://eu-pegasos.blogspot.com/; Twitter http://twitter.com/#!/EUPEGASOS 

De PEGASOS-campagne vindt plaats van 15 tot 28 mei. De Zeppelin heeft dan als thuisbasis Rotterdam-The Hague Airport. Het hangt van de weersomstandigheden af wanneer en waar er gemeten gaat worden. Informatie over de vluchten en een nog te organiseren persbijeenkomst zal worden gepost op de PEGASOS blog-site.

 

Categorie: Corporate, Biomassa, Kolen & Milieuonderzoek