Op termijn kansen voor stilstaande Nederlandse gascentrales

woensdag 10 december 2014 12:49

• Groei zonne- en windenergie vraagt om flexibiliteit • Inzet gascentrales ook voor buitenlandse markt • Opslag elektriciteit en vraagrespons interessant door prijsschommelingen als gevolg van meer variabele duurzame energie

Arnhem, 10 december 2014 - De elektriciteitsopwekking uit wind- en zonne-energie is grotendeels variabel en onzeker. Daarom zal bij een toenemend aandeel elektriciteit uit wind en zon de vraag naar flexibiliteit van andere elektriciteitsproductiegaan stijgen. Ook opties zoals bijvoorbeeld opslag van elektriciteit of vraagrespons kunnen voorzien in de toenemende vraag naar flexibiliteit.

ECN Beleidsstudies heeft in een studie voor TenneT onderzoek gedaan naar de ontwikkeling van de vraag naar flexibiliteit als wind en zon een groter deel van de elektriciteitsproductie voor hun rekening gaan nemen. Met behulp van een model van de Europese elektriciteitsmarkt is gekeken hoe groot de vraag naar flexibiliteit kan worden en wat dit betekent voor bijvoorbeeld flexibele productie met de ultramoderne Nederlandse gascentrales en voor andere flexibiliteitsopties zoals opslag van elektriciteit.

Kansen op Nederlandse en buitenlandse markt
De toename van duurzame elektriciteitsopwekking in Nederland èn omliggende landen vergroot de vraag naar flexibele productie. Dit zorgt voor sterke prijsschommelingen op de markt, voorzichtig beginnend in 2017 en oplopend naar sterke prijsbewegingen in 2023. Een gunstige ontwikkeling voor flexibele conventionele elektriciteitscentrales in Nederland zoals gascentrales, die overigens niet alleen in de flexibiliteitsbehoefte binnen Nederland voorzien, maar ook in de vraag naar flexibiliteit in omliggende landen.

Prijsverschillen ook interessant voor opslag elektriciteit
Prijsbewegingen (prijsvolatiliteit) op de day-ahead markt, die momenteel beperkt zijn, zullen aanzienlijk toenemen door de groei van hernieuwbaar. Dit maakt opties zoals opslag en vraagrespons1  aantrekkelijker. Deze kunnen namelijk profiteren van prijsverschillen door elektriciteit op te slaan of meer af te nemen bij lage prijzen en door elektriciteit te leveren of minder te gebruiken bij hoge prijzen.
De elektriciteitsproductie uit wind- en zonne-energie is sterk wisselend. Dit leidt tot een toenemende vraag op de intraday markt (handel gedurende een dag) en vraag naar balancering: de vraag naar het opschroeven en afremmen van de elektriciteitsproductie als gevolg van de onzekerheid van wind neemt toe van ruim 900 GWh in 2012 naar ruim 5000 GWh in 2023. De prijzen op de intraday markt laten ook een stijging zien. Samen met de groei van het volume betekent dit een aanzienlijke stijging van de omzet op de intraday markt. Een omzetstijging waar flexibele centrales, opslag en andere opties van kunnen profiteren.

Duurzame producenten ook verantwoordelijk maken 
Elektriciteitsproducenten en andere mogelijke leveranciers van flexibiliteit, zoals opslag, moeten voldoende prijsprikkels krijgen om deze flexibiliteit aan te gaan bieden. Daarvoor is het van groot belang dat er een goed functionerende markt  is met programmaverantwoordelijkheid  voor producenten van duurzame  elektriciteit en prijzen gebaseerd op marginale kosten. Dit zorgt er voor dat ook deze producenten er een financieel belang bij hebben het systeem in balans te houden. In Nederland wordt al aan deze randvoorwaarden voldaan, in bijvoorbeeld Duitsland nog niet.  


1 Vraagrespons (demand side response): een situatie waarin gebruikers (vragers) van elektriciteit hun gebruik  verlagen dan wel verhogen in reactie op de actuele marktsituatie. 

Categorie: Corporate, Beleidsstudies