Nederlander kiest groenste oplossing voor terugdringen CO2-uitstoot

woensdag 18 juni 2014 08:55

Onderzoek ECN toont dilemma rond inzet fossiele energie

Achtergronden bij het onderzoek


Als Nederlanders moeten kiezen op welke manier zij de CO2-uitstoot willen terugdringen, kiest men voor grootschalige energiebesparing en opwekking van groene stroom. Energie uit kolen- en gascentrales waarbij de CO2 ondergronds wordt opgeslagen en kernenergie zijn minder populair. Dit biedt een uitdaging als het gaat om het creëren van  publiek draagvlak voor de inzet van fossiele bronnen met CO2-opslag, een essentieel onderdeel voor het behalen van de doelstellingen uit het Energieakkoord.

Dat blijkt uit een diepgaand onderzoek dat Energieonderzoek Centrum Nederland (ECN), Ecofys en de Universiteit van Utrecht hebben laten uitvoeren onder duizend Nederlanders. Deze groep is gevraagd om de gevolgen van de zeven opties, die elk een flinke reductie in CO2-emissies opleveren, na informatie te beoordelen en vervolgens vier opties te kiezen

De Nederlander kiest voor groene stroom, als het gaat om het terugdringen van CO2-uitstoot:

  • De optie om zelf energie te besparen via isolatie en zuinige apparaten en zelf groene energie op te wekken via zonnepanelen, zonneboilers en warmtepompen scoort het hoogste rapportcijfer: een 7. Acht op de tien Nederlanders kiest voor deze optie.
  • Bijna evenveel respondenten kiezen voor het verminderen van CO2 uitstoot door energiebesparing in de industrie (82 procent) en windenergie (77 procent) en geven die opties een ruime 6,5.
  • Het omzetten van biomassa naar elektriciteit en brandstof geniet de voorkeur van driekwart van de Nederlanders en scoort met 6,7 het op een na hoogste rapportcijfer
  • Het gebruik van biomassa in combinatie met ondergrondse CO2-opslag is iets minder populair: minder dan de helft kiest voor deze optie.
  • Het omzetten van kolen en gas in elektriciteit, zoals dat nu gebeurt, gecombineerd met ondergrondse CO2-opslag, vinden de meeste Nederlanders geen goede optie om CO2-uitstoot terug te dringen. Slechts 12 procent kiest hiervoor en 1 op de 10 mensen vinden deze optie onacceptabel.
  • Kernenergie heeft in de enquête de meest uitgesproken tegenstanders. Hoewel ruim een kwart van de mensen voor deze optie kiest, wijst ook een kwart kernenergie resoluut van de hand.

Opmerkelijk
Deze uitkomsten zijn opmerkelijk omdat mensen is gevraagd te kiezen op basis van begrijpelijke en gebalanceerde informatie over alle gevolgen van de verschillende opties. Hiervoor is de Informatie-Keuze Enquête methode gebruikt. Om informatie te vergaren werden tientallen experts van allerlei instituten en organisaties ingeschakeld. Die feitelijke, en door mensen vertrouwde informatie, over de gevolgen van hun keuzes, blijkt bepalend. “Meningen en daarop gebaseerde keuzes werden niet bepaald door een gebrek aan kennis of heersende misvattingen, maar vooral door de informatie over de gevolgen van de opties,” stellen sociaal wetenschappers Marjolein de Best-Waldhober en Jessanne Mastop van ECN. “Mensen kunnen dus best heel rationeel zeggen: ‘dat vind ik de voor- en nadelen van die optie’, mits zij goed geïnformeerd zijn. Opvallend was ook dat mensen hun mening meer baseren op de voordelen die ze zien, dan op de nadelen nadat ze goed geïnformeerd zijn.”

Nog veel misvattingen
Uit eerdere enquêtes bleek al dat er veel misvattingen zijn over energie in Nederland en hoe dit gerelateerd is aan klimaatverandering. Er werden bijvoorbeeld veel misvattingen geconstateerd over CO2 (koolstofdioxide), het gas dat vrijkomt bij gebruik van fossiele brandstoffen zoals olie, gas en kolen. Veel mensen denken bijvoorbeeld dat het explosief is, of dat het schadelijk is voor de huid. Veel mensen twijfelen of  weten niet dat we CO2 uitademen. Na de informatie in de Informatie-Keuze Enquête waren mensen beter op de hoogte van de eigenschappen van CO2. Dit had echter geen invloed op de uiteindelijke mening van respondenten over de zeven opties, of de gevolgen daarvan.

Waardevolle uitkomsten
Volgens ECN is de Informatie-Keuze Enquête een waardevol instrument om de mening van mensen over complexe issues te peilen. Eerder bleek al dat mensen weinig kennis hebben en op de hoogte zijn van nieuwe energie technologieën zoals CO2-afvang en -opslag, maar er toch een mening over hebben. Ongefundeerde meningen blijken echter ook zeer veranderlijk en daardoor weinig bruikbaar voor een maatschappelijke discussie.  Dit onderzoek toont aan dat Nederlanders heel goed te betrekken zijn bij de keuzes die op dit moment rond het energiebeleid worden gemaakt, mits zij worden voorzien van goede en juiste informatie, maar dat wil nog niet zeggen dat er dan ook draagvlak is. Het onderzoek laat ook zien dat de inzet van CO2-afvang, hergebruik en opslag - in het recente energieakkoord erkend als een essentieel onderdeel van onze toekomstige energievoorziening - een uitdaging biedt als het gaat om het ontwikkelen van publiek draagvlak.

Meer informatie
Meer informatie en resultaten vindt u in het volledige onderzoeksrapport.

Achtergrond
Dit onderzoek was een onderdeel van het CATO2-programma. In het CATO2-programma werkten zo'n vierhonderd onderzoekers- afkomstig uit diverse bedrijven, onderzoeksinstellingen en universiteiten - aan technisch en sociaal wetenschappelijk onderzoek naar CO2-afvang, -transport en -opslag. Op 19 en 20 juni a.s. worden de resultaten van de onderzoeken gepresenteerd tijdens het afsluitende symposium in de RAI in Amsterdam. Het symposium wordt door Maria van der Hoeven, directeur van de IEA (International Energy Agency) geopend. Meer informatie vindt u op de CATO2-website.