‘Onze toekomst ligt op zee!’


Foto: Hortimare

‘De oplossingen voor alle grote problemen waarmee we de komende decennia moeten afrekenen hebben één ding gemeen: ze kosten ruimte, veel ruimte. Dat geldt voor het stillen van onze honger naar energie door grootschalige inzet van hernieuwbare bronnen en door CO2-opslag. Het geldt ook voor de noodzaak om een groeiende wereldbevolking te voeden. Voedselproductie is nu vooral een lokaal probleem, maar als straks alle bewoners van de aarde trek krijgen in een stukje vlees is er veel meer agrarische productie nodig. Bescherming van de mondiale biodiversiteit ten slotte is alleen mogelijk door grote delen van de aarde als natuurreservaat te beheren.

Tweede aarde

Er wordt wel eens beweerd dat als we met tien miljard mensen op deze aarde willen leven, we twee aardes nodig hebben. Die tweede aarde is te vinden in het water van de zeeën en de oceanen. Eigenlijk is deze koers het eerst ingezet bij de winning van olie en gas. Al sinds de zeventiger jaren wordt er in steeds diepere zeeën geboord. Voor het fossiele antwoord op de klimaatproblematiek (afvang en opslag van kooldioxide) wordt ook gekeken naar offshore oplossingen. Het oudste CO2-opslag project ligt in de Noordzee (het gasveld Sleipner-West voor de kust van Noorwegen). In Rotterdam gokken ze na de mislukking van ‘Barendrecht’ ook op opslag onder de zeebodem.

Uitwijken

Het winnen van windenergie op land ondervindt zo veel weerstand dat ook hier wordt uitgeweken naar de ondiepe kustwateren. Statoil heeft met succes een drijvende windturbine gedemonstreerd, die het mogelijk maakt ook in diepe zeeën windturbines te plaatsen.
De druk op biomassa als energiebron, maar ook als bron van industriële grondstoffen is sterk aan het groeien. Productie van biomassa op land schiet tekort om aan de vraag van de bio based economy te voldoen. Dus ook hier wordt hard gewerkt aan ‘aquatische biomassa’. Het potentieel van deze nieuwe bron is enorm.
Jagen op vis in het wild doet een beetje prehistorisch aan en heeft nu gelukkig zijn langste tijd gehad. Aquacultuur komt ervoor in de plaats: steeds meer vis wordt gekweekt. Een bedrijfstak die uiteraard grotendeels plaatsvindt op zee, in grote ronde kooien waarin duizenden vissen worden opgekweekt.

Pro en contra

Het werken op zee heeft voordelen. Er is gratis onbeperkt ruimte, vooral als je wat verder kijkt dan de drukke kustwateren. Transportkosten voor bulkgoederen zijn laag, veel lager dan bij vervoer over de weg, vooral als de schaal groot is. Zo kost het transport van een ton biomassa helemaal vanuit Canada naar de Maasvlakte over zee minder dan het transport van diezelfde ton biomassa van de Veluwe over land! En op zee bestaan minder regels, zeker als je buiten de territoriale wateren komt.
Maar ook de uitdagingen zijn groot. Onderhoud en beheer zijn op zee veel lastiger dan op land en kosten dus meer. Op zee krijg je te maken met slecht weer. Mensen en materialen moeten vaak over grote afstanden vervoerd worden. De eisen aan de veiligheid voor personeel zijn hoog en het is kostbaar om eraan te voldoen.

ECN

ECN ligt niet alleen aan zee, het krijgt er ook steeds meer mee te maken. Eerst natuurlijk met offshore windenergie. Nu ook met het winnen van biomassa uit zee; de belangstelling voor zeewier neemt snel toe. Soms werken we samen met andere Nederlandse instituten zoals het NIOZ en MARIN, soms in Europees verband met Noren, Schotten en Ieren. ECN is klaar voor een toekomst op zee!’

Jip Lenstra, senior business developer bij ECN

Reageren op deze column? Klik hier.