Het verminderen van CO2-emissies staat hoog op de agenda van de VN-klimaattop die in december in Kopenhagen plaatsvindt. Er moet een nieuw klimaatakkoord komen als opvolger van het Kyoto-protocol dat in 2012 afloopt. Energie-intensieve bedrijven werken al aan het verminderen van de CO2-emissies. Ze nemen deel aan de CO2-emissiehandel en moeten daarom rapporteren over hun emissies. Voor deze bedrijven heeft ECN een methode ontwikkeld die ook het aandeel ‘groene CO2’ in de rookgassen snel en nauwkeurig bepaalt.
ECN noemt zijn groene CO2-bepaler de 14Credits-methode. De 14Credits-meetwijze blinkt uit in eenvoud, waardoor het voor bedrijven gemakkelijker is mee te doen aan de CO2-emissiehandel. Verder zijn de kosten van deze methode lager dan die van andere. “Het idee ontstond aan de koffietafel, in 1997”, vertelt Bas Wardenaar marketing & relations manager bij de ECN-unit Engineering & Services. “In dat jaar kwam het Kyoto-verdrag tot stand. We vroegen ons af hoe je kunt weten of CO2 afkomstig is van biobrandstoffen of van fossiele brandstoffen. We kwamen tot de conclusie dat je dit het beste kunt meten door de CO2 in de rookgassen te analyseren. Met de bekende koolstof-14-methode bepaal je dan de leeftijd van de C in de CO2. In fossiele brandstoffen komt de koolstof-14-isotoop nagenoeg niet voor, in biobrandstoffen wel. Langs die weg tonen wij voor bedrijven vrij gemakkelijk en haarfijn aan welke mix van biobrandstoffen en fossiele brandstoffen ze hebben gebruikt.”
Hoe groen is een autoband?
De 14Credits-methode van ECN (van meting tot kant-en-klaar-rapport) is rijp voor de markt. Een belangrijk onderdeel van de 14Credits-meetwijze zit in een koffer: de 14Campler. Een apparaat dat monsters neemt uit rookgassen. Bedrijven die deelnemen aan de CO2-emissiehandel moeten de totale CO2-emissie met bepaalde apparatuur meten. De 14Campler kunnen ze hier aan toevoegen. Omdat stookinstallaties af en toe ook op een lager pitje draaien, moet het bemonsteren op een slimme manier gebeuren. ECN heeft hiervoor een gepatenteerde oplossing: de 14Campler verzamelt gedurende enkele dagen tot een maand vrijwel doorlopend kleine beetjes CO2 en slaat die op. Daarna gaat de opgeslagen CO2 naar ECN. Die meet de concentratie C14-isotopen en bepaalt daarmee de gemiddelde verhouding tussen ‘jong CO2’ en ‘oud CO2’. Daarna gebruikt ECN de gegevens van het bestaande CO2-meetapparaat om uit te rekenen hoeveel biobrandstof en hoeveel fossiele brandstof uiteindelijk is verstookt. Het resultaat stuurt ECN aan het bedrijf. Het bedrijf kan het rapport vervolgens gebruiken voor rapportages in het kader van de CO2-emissiehandel en groene- elektriciteit-certificaten.
Ouderdomsbepaling
Het bepalen van de hoeveelheid jong CO2 gaat volgens hetzelfde principe als de C14-ouderdomsbepaling van een schilderij of de resten van een mammoet. “De Rijksuniversiteit Groningen heeft de afgelopen jaren veel werk verricht om deze bepaling geschikt te maken voor het bepalen van jong CO2 in de verbrandingsgassen van biogrondstoffen”, aldus Wardenaar. “We hebben de 14Credits-meetmethode onder andere getest bij de Amer-centrale van Essent in Noord-Brabant. Vooraf hebben we bepaald hoeveel biobrandstof en hoeveel fossiele brandstof, in dit geval kolen, de ketels in gingen. Daarna hebben we de uitkomsten van onze metingen vergeleken met de berekeningen. Qua foutmarge blijkt onze methode even goed zo niet beter te zijn dan de bepaling van de verhouding biobrandstoffen en fossiele brandstoffen vooraf”, verklaart Wardenaar.
Twijfel wegnemen
De 14Credits-methode is interessant voor bedrijven die deelnemen aan de CO2-emissiehandel. Zij mogen namelijk de uitstoot van CO2 afkomstig van biobrandstoffen aftrekken van hun totale CO2-uitstoot en betalen daardoor minder. Nu moeten zij nog vooraf, door het nemen van monsters vaste stof, bepalen hoeveel biobrandstof en hoeveel fossiele brandstof ze hebben gemengd. ECN’s 14Campler kan dat vrij simpel en zeer nauwkeurig achteraf bepalen. Wardenaar: “Daar komt nog bij dat er bij brandstoffen niet altijd een scherpe grens valt te trekken tussen fossiel en niet-fossiel. In 2000 hebben we metingen gedaan voor de Duitse cementindustrie. Die gebruikt onder andere oude autobanden als brandstof. Hoewel in autobanden een behoorlijke hoeveelheid natuurrubber is verwerkt, erkent de Duitse overheid banden niet als groene brandstof, omdat deze hoeveelheid met de klassieke meetmethodes niet is te meten. Maar met onze meetwijze kunnen we precies aantonen hoe groen de autobanden in werkelijkheid zijn.”
Bij biodiesel is het trouwens net andersom. Wardenaar: “De overheid beschouwt dit als 100% groene brandstof. Niet helemaal terecht, want er zit voor ongeveer 10% aan methanol van fossiele oorsprong in. Onze 14Campler toont dit feilloos aan. Met onze methode kunnen we bij al die brandstoffen bepalen hoe groen ze werkelijk zijn.”
Een ander voorbeeld is bioplastics. De overheid scheert ze nog gemakshalve over een kam met andere plastics. “De CO2 van bioplastics is bij wijze van spreken niet aftrekbaar”, legt Wardenaar uit. “Onze methode kan daarin verandering brengen. Bioplastics zullen dan in de afvalfase ook eerder als brandstof worden ingezet.”
Europese normering
Voorlopig mogen bedrijven de methode van ECN nog niet gebruiken voor hun officiële rapportages over de CO2-emissies. Wardenaar: “Momenteel is er wel een Amerikaanse norm die de bepaling van groen CO2 in rookgassen beschrijft. De procedure voor de Europese normering loopt. In feite is onze methode al geaccepteerd. Alleen moeten we het officiële traject nog doorlopen. Tegen 2012 is de zaak waarschijnlijk rond. Dan is er ook een ISO-norm die precies beschrijft hoe je deze methode officieel moet uitvoeren. Vervolgens hebben we nog een accreditatie nodig van Lloyds of een andere erkende organisatie. Die kijkt of wij het netjes volgens de regels uitvoeren. Als de norm en accreditatie rond zijn, mogen onze cijfers over de CO2 in rookgassen voor officiële emissierapportages worden gebruikt. Onze laboratoriumwerkzaamheden zijn al volgens ISO 17025 geaccrediteerd, onze werkwijze bij de bemonstering volgt nog.”
ECN voert de bemonstering en analyse zelf uit. “Als de stroom opdrachten ons boven het hoofd groeit, kunnen we dit werk eventueel in een apart bedrijf onderbrengen of licenties afgeven. Dat geldt ook voor de fabricage van de gepatenteerde 14Campler”, aldus Wardenaar.
Enige ter wereld
Belangstelling bij de industrie is er zeker. Wardenaar: “Aangezien de CO2 afkomstig van groene brandstoffen aftrekbaar is bij de Europese CO2-emissiehandel, loont het om het aandeel daarvan nauwkeurig te meten. ECN is momenteel de eerste en de enige in de wereld die dit zo nauwkeurig en efficiënt kan meten”, aldus Wardenaar.
Contact
Bas Wardenaar
ECN Engineering & Services
Tel.: 022 456 4632
E-mail: Bas Wardenaar
Info
Surf naar www.14credits.nl voor nadere informatie over deze meetmethode.
Tekst: Erik te Roller
Dit ECN-Nieuwsbrief-artikel mag zonder toestemming worden gebruikt voor publicatie, mits verwezen wordt naar de bron: www.ecn.nl/nl/nieuws/newsletter-nl/
