Wetenschappelijk onderzoek Nederland aan de wereldtop

In de Nederlandse kenniseconomie zijn de overheid, universiteiten, kennisinstellingen en het bedrijfsleven verbonden door een gezamenlijk doel. Allen werken samen om het Nederlandse kennissysteem te versterken. Maar hoe staat Nederland er voor? Hoe is het gesteld met het kennissysteem? Loopt Nederland voor of achter ten opzichte van concurrerende landen? Het Nederlandse Observatorium voor Wetenschap en Technologie (NOWT) zet een aantal ontwikkelingen op een rij.

De Nederlandse ‘kenniseconomie’ is goed op weg, zeker naar internationale maatstaven. Een hoge arbeidsproductiviteit en goede prestaties op de internationale markt worden medebepaald door de inzet van hoog opgeleide en kundige werknemers die beschikken over relevante data, technieken, expertise en vaardigheden. Op onderdelen behoort Nederland tot de wereldtop zoals op het gebied van wetenschappelijk onderzoek. Op andere onderdelen, zoals R&D in het algemeen en bij innovatie in het bijzonder, loopt Nederland achter.

Internationale samenwerking
Nederlandse universiteiten behoren tot de beste in Europa op het gebied van onderzoek, zeker met betrekking tot de mate waarin publicaties worden gebruikt en geciteerd. In de 2008 editie uit NOWT’s reeks Wetenschaps- en Technologie-Indicatoren rapporten worden de impactcijfers van wetenschappelijke publicaties uit Nederland bekeken. In deze internationale benchmarking van publicaties, wordt Nederland vergeleken met de meest toonaangevende landen wereldwijd op tal van aspecten. De R&D-prestaties en -uitgaven staan daarin centraal.

Sinds jaar en dag werken Nederlandse onderzoekers intensief samen met hun Europese counterparts. Het percentage internationale publicaties, dat voortkomt uit dergelijke samenwerkingsverbanden, is ongeveer 40 procent van het totale publicatieaanbod. De gemiddelde citatie-impact, hoe vaak een onderzoeksresultaat dan wel een rapport wordt geciteerd, van de publicaties waarbij sprake is van internationale samenwerking, ligt 55 procent boven het wereldgemiddelde. Nederland behoort met deze score bij de top-3 van best presterende landen ter wereld.

Citaten en cijfers
De gemiddelde citatie-impact, hoe vaak een onderzoeksresultaat dan wel een rapport wordt geciteerd, van de publicaties waarbij sprake is van internationale samenwerking, ligt 55 procent boven het wereldgemiddelde. Nederland behoort met deze score bij de top-3 van best presterende landen ter wereld.

Impactscores onderzoeksinstellingen

De bovenstaande grafiek geeft de vergelijking tussen impactscores voor de jaren 1993-1996 en 2003-2006. De impactscore van ECN-rapporten laten ten opzichte van de jaren 90 een zeer sterke stijging zien.

Van de grote publieke onderzoeksinstellingen (GTI’s) in Nederland hebben TNO, het RIVM, en het Nederlands Kanker Instituut (NKI) het hoogste aantal publicaties. Alle drie instituten hebben een output van meer dan 1.000 publicaties in vier jaar tijd. Van de overige publieke onderzoeksinstellingen zoals ECN is de output aanzienlijk kleiner.

De impactscores voor ECN en NKI zijn echter zeer hoog te noemen. Deze liggen ca. 95 procent of meer boven het wereldgemiddelde. NKI en ECN, samen met het Max Planck Instituut voor Psycholinguïstiek, publiceren in tijdschriften die tot de hoogst genoteerde van hun vakgebied behoren. Opvallend is de ontwikkeling van ECN: tot in het tweede deel van de jaren ’90 was de impact van ECN net onder of op het wereldgemiddelde, vanaf de periode 1997-2000 stijgt de impact van ECN fors, tot 150 procent boven het wereldgemiddelde.

Positionering
ECN neemt door haar brede kennisaanbod op het gebied van de energietechnologie een unieke plaats in Europa in. De kracht van ECN ligt in het mogelijk maken van een nieuwe generatie technologieën die nodig is voor het realiseren van de overheidsdoelstellingen op het gebied van duurzame energie. Gezien de uitkomsten van deze internationale benchmarking, en de hoge impactcijfers, werpt dit duidelijk vruchten af.

Informatie:
Het NOWT is een samenwerkingsverband tussen het Centrum voor Wetenschaps- en Technologie-Studies (CWTS) van de Universiteit Leiden en het Maastricht Economic & Social Research and Training Centre on Innovation and Technology (UNU-MERIT). Achtergrond informatie en cijfermateriaal over de Impactscores kunt u vinden op de website van het NOWT. Hier kunt u ook het rapport Wetenschaps- en Technologie- Indicatoren 2008 downloaden.