“De huidige ‘eeuwigdurende’ nazorg voor afvalstortplaatsen kan door een gecontroleerde samenstelling van de stort en gebruik van de natuurlijke fysische en chemische processen overbodig worden”, stelt André van Zomeren. De onderzoeker van Biomassa, Kolen en Milieuonderzoek heeft met het programma Risicobeoordeling milieuverontreiniging aangetoond dat het aanleggen van duurzame stortplaatsen voor afval een reële mogelijkheid is. De resultaten worden nu in een projectgroep op Europees niveau uitgewerkt en gepromoot. Vervolgonderzoek gericht op het duurzaam maken van bestaande stortplaatsen in Nederland wordt binnenkort gestart.

André van Zomeren en Hans van der Sloot bedachten het concept Equistort en onderzochten in opdracht van de stichting Duurzaam Storten de mogelijkheid en wijze van duurzaam storten. Het bleek haalbaar de risico’s van een stortplaats na dertig jaar (één generatie) tot een acceptabel niveau te reduceren, de definitie van de stichting voor duurzaam storten. Belangrijk voor de afvalbedrijven die nu eeuwigdurende nazorg hebben. Het maatschappelijk belang is minstens even groot. Stortplaatsen kunnen na sluiting zonder problemen bebouwd en beplant worden, kortom normaal in gebruik genomen worden. De resultaten en aanpak zijn wetenschappelijk geaccepteerd.

Duurzaam storten gaat uit van de samenstelling van het afval en het gebruiken van natuurlijke processen. Door verontreinigd materiaal in de juiste hoeveelheid toe te voegen aan neutraal bulkmateriaal wordt optimaal gebruik gemaakt van de bindingscapaciteit van het aangeboden afval voor verontreinigingen. Een belangrijk punt is het uitspoelen van mobiele schadelijke stoffen. In de huidige processen wordt er veel aan gedaan om dit zo beperkt mogelijk te houden. De stortplaats wordt als het ware in folie ingepakt. Na pakweg vijftig jaar is het folie aangetast en moet alles weer op de schop. Bovendien kan het folie al eerder gaan scheuren, een voortdurende zorg en verantwoording van het verantwoordelijke afvalbedrijf. En een slecht te controleren proces.
Kenmerkend voor duurzaam storten is dat de stortplaats niet afgedekt wordt. Van Zomeren geeft een voorbeeld van hoe dit werkt: “Slib bevat veel klei, vaak een beetje ijzeroxide en organisch materiaal. Dit kan een bindingsplaats zijn voor zware metalen, die worden in de klei vastgehouden. De verontreinigingen spoelen dan niet uit naar de omgeving. De mobiele verontreinigingen worden door het open laten van de stort binnen dertig jaar uitgespoeld, wanneer het water nog gezuiverd wordt ”. De zuivering stopt in principe bij sluiting als het risico van uitspoelen acceptabel is. Van Zomeren: “Een aangepaste samenstelling beperkt de uitspoeling al. Door tijdens de stortperiode als er gezuiverd wordt de afwatering nog te stimuleren door extra te sproeien en te beluchten, kunnen we na dertig jaar een stortplaats achterlaten die veilig is voor het milieu.”

“Soms zou je de stortplaats moeten beschermen tegen het omliggende grondwater”
Het klinkt ideaal maar toch is er nog geen duurzame stortplaats. Dit heeft te maken met de huidige regelgeving. Afdichten met folie en kleimateriaal is verplicht en de uitspoeling is aan strikte regels gebonden. Van Zomeren: “De regelgeving is belangrijk en wordt dan ook strikt gehanteerd voor de stortplaatsen. Maar uit onderzoek blijkt dat een locatie specifieke beoordeling in sommige gevallen misschien reëler is.”  Hij vertelt over de test stortplaats die op alle punten aan de EU-norm voldoet om niet afgedicht te hoeven worden, behalve op chloride en sulfaat. Twee niet erg gevaarlijke stoffen die bovendien in de omgeving van de stortplaats soms in hogere concentraties voorkomen dan in percolaat (de uitwatering) van de stort wordt gemeten. Als de regelgeving wordt aangepast, is het toch nog even wachten op een duurzame stortplaats…de komende vijfentwintig jaar mogen er geen nieuwe stortplaatsen worden aangelegd.
Duurzaam storten staat nu Europees en internationaal op de kaart. ECN werkt mee aan een boek over Duurzaam Storten met bijdragen van wereldwijd erkende experts.

Contact:
André van Zomeren
ECN Biomassa, Kolen en Milieuonderzoek
Tel. 0224 - 564768
vanzomeren@remove-this-part-ecn.nl