Zo’n vijf jaar geleden bracht ECN Clean – een concept om via een speciaal chemisch proces het rendement van zonnecellen fors te verhogen – ECN en chemieconcern Mallinckrodt Baker bij elkaar. Dit vormde de introductie van Mallinckrodt Baker in de zonne-energie sector en legde de basis voor een reeks gezamenlijke vernieuwingen in die bedrijfstak.
Speciaal voor de lustrumserie ‘ECN en samenwerking’ vertelt Levien de Legé (Account Manager Industry) over de gezamenlijke inspanningen en verdiensten voor ECN Clean. Hoewel de samenwerking omtrent dit product inmiddels is verlopen, lijkt het traject nog een verrassend staartje te krijgen.

De basis voor ECN Clean is gelegd door Paul Wyers, unitmanager van ECN Zon, herinnert Levien de Legé zich. Tijdens een cursus over halfgeleiderfabricage kwam hij in aanraking met een chemisch spoelmiddel van Mallinckrodt Baker. Op dat moment had ECN problemen bij de zonnecelfabricage, o.a. vanwege verontreiniging aan de voorzijde van de cellen. Wyers nam het spoelmiddel mee naar Petten om te onderzoeken of er rendementsverbeteringen optraden als ECN een chemische spoeling zou toevoegen in de productielijn van zonnecellen. Zijn vermoedens werden bevestigd, want door deze extra bewerking – met het middel dat later BakerClean PV-160 zou gaan heten – kon maar liefst 0,3 procentpunt rendementswinst gemaakt worden.

Verbetering dankzij etsen
Tot dan toe hadden zonnecellen altijd een zekere vervuiling in de buitenlaag, wat een negatief effect had op het rendement. Een spoeling met BakerClean PV-160 maakt het oppervlak van de zonnecel volledig schoon, etst het zelfs een beetje weg. De Legé: “Met name het positieve effect van dat etsen was toen volstrekt nieuw.” 
De Legé legt uit waarom 0,3 procentpunt rendementswinst een behoorlijke sprong voorwaarts is. “Dit kan het verschil betekenen tussen een rendement van 15,8% in plaats van 15,5%. We hebben wel eens uitgerekend dat 0,1 procentpunt verhoging van het rendement op een productielijn ongeveer 300.000 euro per jaar extra oplevert. Dus 0,3 procentpunt is bijna een miljoen. Daar moet je uiteraard wel investeringen voor doen, onder andere je productielijn uitbreiden, maar de baten wegen ruimschoots op tegen de kosten.”

Mallinckrodt Baker betreedt nieuwe markt
Met de ontdekking kwamen de ECN-onderzoekers vervolgens terug bij Mallinckrodt Baker, die op dat moment nog niet in zonne-energie actief was. Het concept werd met enthousiasme ontvangen, waarop in 2005 een contract werd opgesteld dat een nieuwe samenwerking bezegelde. Onder de verzamelnaam ECN Clean leverde ECN het ‘proces’, Mallinckrodt Baker het spoelmiddel en de Duitse fabrikant van procesapparatuur Roth & Rau het verkoopkanaal.
Deze zomer liep het contract af. Of ECN de vruchten heeft geplukt van zijn ontdekking? “Helaas nog niet echt. Het concept begint nu pas te lopen”, aldus De Legé. “Het heeft ten minste twee jaar geduurd voordat ECN Clean bekendheid kreeg, de afgelopen drie jaar is het langzaamaan succesvol aan het worden. We hebben hieruit geleerd dat we de looptijd voortaan langer moeten afspreken.”
Tegelijkertijd is ECN Clean een vliegwiel geweest voor andere samenwerkingen tussen ECN en Mallinckrodt Baker. “In alle markten waar natte chemie plaatsvindt wil het concern, al dan niet met ons, een positie innemen”, zegt De Legé. En daar liggen volgens hem nog genoeg uitdagingen. “Technologische ontwikkelingen gaan razendsnel. Dit oorspronkelijke ECN Clean is alleen geschikt voor een in line productieproces dat inmiddels al verouderd is, maar de aandacht ligt nu vooral op de zogenaamde batch technologie.”

Onverwachte concurrentie
“Tegelijkertijd kan ECN Clean nog heel wat stof doen opwaaien”, vertelt de accountmanager. Want sinds enige tijd heeft een concurrent een soortgelijk spoelmiddel op de markt gebracht dat beter werkt tegen lagere kosten, zo claimt de fabrikant. De Legé: “Dit heeft voor behoorlijke opschudding in de markt gezorgd. Als de beloften kloppen, loopt Mallinckrodt Baker het risico een belangrijke bron van inkomsten kwijt te raken.”
Op dit moment wordt alles op alles gezet om deze concurrentieslag te pareren. Opmerkelijk is dat ECN hierin de belangrijkste troef in handen lijkt te hebben. “Maar de details hiervan zijn nog niet geschikt voor publicatie”, aldus De Legé. Wel kan hij verklappen dat ECN graag bereid is samenwerkingspartner Mallinckrodt Baker waar mogelijk te helpen. “We hebben een goede relatie. Ook voor ons zou het zonde zijn als zij uit Deventer zouden moeten vertrekken. Het is van wederzijds belang dat ze de slag winnen.”

Samenwerking ‘volgens het boekje’
De Legé herinnert zich geen hobbels in de samenwerking van ECN en Mallinckrodt Baker. “Natuurlijk zijn er grote verschillen. Zij zijn profit en wij niet. De communicatie verloopt soepel omdat er een wederzijdse afhankelijkheid is. En we begrijpen elkaar, want we zijn Nederlanders. Wat dat betreft is het heel saai.”
De Legé vindt de koppeling in ECN Clean een mooi voorbeeld van hoe ECN behoort te werken. “Wij ontwikkelen de technologie en zoeken iemand anders voor het afzetkanaal, zonder onszelf te vergeten. Het was een samenwerking volgens het boekje, al zijn we in het begin wel iets te voorzichtig geweest.”

Tekst: Jorinde Schrijver

Dit ECN-Nieuwsbrief-artikel mag zonder toestemming worden gebruikt voor publicatie, mits verwezen wordt naar de bron: www.ecn.nl/nl/nieuws/newsletter-nl/