Begin februari presenteerde het Nederlandse Platform Communication on Climate Change (PCCC) zijn jaarlijkse Staat van het Klimaat aan minister Cramer. In deze brochure worden actuele ontwikkelingen op klimaatgebied in Nederland door acht onderzoeksinstituten summier en overzichtelijk bij elkaar gebracht. ECN is een van de partners in PCCC en deed via Ad Seebregts verslag van het energie- en mitigatiebeleid in 2009. “Nederland haalt de klimaatdoelen voor 2020 alleen als het flink investeert in duurzame energie.”
De Staat van het Klimaat is een soort jaarverslag van het klimaat in Nederland. Ad Seebregts van Beleidsstudies was een van de auteurs. Namens ECN leverde hij een bijdrage over maatregelen die genomen zijn om de uitstoot van broeikasgassen terug te dringen. Hij vindt het een waardevolle exercitie, vooral omdat in dit compacte boek de inhoud van veel ingewikkelde, complexe studies helder en laagdrempelig voor leken wordt ontsloten. “Burgers, beleidsmakers en politici hebben vaak geen tijd om primaire bronnen te raadplegen. Met deze publicatie kunnen zij toch op de hoogte blijven van de actuele wetenschappelijke feiten.”
Flinke investeringen nodig
Wat waren nu de meest in het oog springende ontwikkelingen uit 2009? Seebregts wijst er allereerst op dat nu al voor het derde achtereenvolgende jaar wordt vastgesteld dat Nederland de klimaatdoelen voor 2020 alleen gaat halen als het land flink investeert in duurzame energie. “Dat is echt een harde conclusie, die overigens ook voor het internationale speelveld wordt onderschreven door alle gezaghebbende koepelorganisaties, zoals de International Energy Agency van de OECD en de Europese Commissie. We moeten hier ondanks de financiële crisis geld voor uittrekken en we kunnen geen enkele mogelijkheid om de uitstoot van broeikasgassen terug te dringen onbenut laten. Dat betekent dus én inzetten op energiezuinigheid én op het verder ontwikkelen van duurzame energievormen én op CO2-opslag, én op kernenergie.”
Natuurlijk is elk land soeverein in zijn beslissing om op bepaalde energiebronnen al dan niet in te zetten, maar Seebregts meent dat geen enkel Europees land over de gehele linie kan achterblijven. “Zo kiest Denemarken er bijvoorbeeld voor om geen kernenergie te gebruiken maar extra in te zetten op wind, terwijl Frankrijk juist wel voor kernenergie heeft gekozen. De Nederlandse regering heeft de beslissing over wel of geen kernenergie voor zich uit geschoven, maar over twee jaar zal die toch moeten worden genomen. Al was het alleen omdat er een aanvraag ligt voor de bouw van een nieuwe kerncentrale bij Borssele.”
Wind stijgt met stip
Een tweede highlight uit 2009 is wat Seebregts betreft de opkomst van windenergie: met stip de sterkst groeiende vorm van elektriciteitsproductie in Nederland en Europa. “De meeste vormen van duurzame energie verkeren nog in een leercurve, het zal geruime tijd duren voordat ze ons echt wat opleveren. Wind is de enige vorm van hernieuwbare energie die de belofte in zich draagt om binnen tien jaar op grote schaal te kunnen voorzien in onze energiebehoefte.”
Dat is op zich niet nieuw. Wel nieuw is volgens de onderzoeker dat er nu echt een grote volumegroei aan windturbines op de Noordzee aan lijkt te komen. “Het plan voor Windpark Noordoostpolder bij Urk, het grootste windmolenpark in Nederland, is in 2009 door de Ministerraad geaccepteerd. Voor dit park van 429 megawatt wordt in totaal bijna 1 miljard euro subsidie beschikbaar gesteld. En er bestaat een concreet plan voor een 75 km uit de kust gelegen demonstratiepark bij Callantsoog, dat eind 2013 in bedrijf zou moeten zijn. Het Ministerie van EZ heeft de benodigde subsidie voor realisatie van deze plannen beschikbaar gesteld. Beleidsmatig staan nu alle seinen op groen. Intussen zie je wel de maatschappelijke weerstand tegen windmolenparken toenemen, en niet in het minst door de hoge subsidies die voorlopig nodig zijn voor windenergie op zee. Dat is de volgende uitdaging.”
Deltares, Witteveen + Bos lieten hun gedachten gaan over een toekomstige wereld met een verhoogd waterpeil.
Elektrische auto breekt door
Een hoopgevende ontwikkeling vindt Seebregts dat de elektrische auto in het afgelopen jaar op verschillende fronten is doorgebroken. Op het gebied van R&D is de plug-in-hybride auto een sprong vooruit. Die kan gewoon thuis worden opgeladen zodat er geen nieuwe infrastructuur hoeft te worden aangelegd om met deze auto’s te kunnen rijden. In het overheidsbeleid is de elektrische auto ook in opmars: het kabinet heeft de ambitie om in 2020 al 200.000 elektrische auto’s op de weg te hebben en in 2025 een miljoen. Voor de gemeenteraadsverkiezingen van 2010 hebben verschillende politieke partijen de elektrische auto zelfs opgenomen in hun verkiezingsprogramma. En last but not least: ook de consument is enthousiast. De deels elektrische Toyota Prius was in 2009 een van de meest verkochte auto’s in Nederland.
PCCC en IPCC
Het Nederlandse PCCC lijkt niet alleen in naam maar ook in werkwijze op het internationale IPCC (Intergovernmental Panel on Climate Change) dat de laatste tijd zo onder vuur ligt. Onderzoekers becommentariëren elkaars stukken en leveren zo een coproductie af. Maar er zijn ook veel verschillen, bijvoorbeeld in omvang (70 pagina’s versus 3000) en frequentie (jaarlijks, versus eens in de vijf jaar).
In De Staat van het Klimaat is overigens nog geen fout ontdekt, hoewel in de afgelopen jaren de klimaatsceptici hun pijlen ook op het PCCC richtten. Ad Seebregts maakt zich niet druk over mogelijke fouten. “We volgen als PCCC een open en transparante werkwijze, met gedegen reviews door de deelnemende instituten. Dat is de enige verdediging tegen eventuele verdachtmakingen. Wat me wel stoort is de onzin die soms de ronde doet in het publieke debat over klimaat en energie. Als wetenschappers zouden we meer tegengas moeten geven als er aantoonbaar onjuiste feiten of argumenten worden gebruikt, vind ik. Maar voor ECN-ers is een actieve bijdrage aan zo’n debat vaak lastig te verenigen met onze rol als adviseur. Dat neemt niet weg dat ik soms het liefst direct in de pen zou klimmen om onjuistheden recht te zetten; dan jeuken mijn vingers.”
Contact
Ad Seebregts
ECN Beleidsstudies
Tel.: 022 456 4090
E-mail: Ad Seebregts
Tekst: Mariette Huisjes
Info
Een pdf-versie van De Staat van het Klimaat is op te halen bij www.klimaatportaal.nl. Hier kunt u ook een gedrukte versie bestellen.
Dit ECN-Nieuwsbrief-artikel mag zonder toestemming worden gebruikt voor publicatie, mits verwezen wordt naar de bron: www.ecn.nl/nl/nieuws/newsletter-nl/
