| woensdag 25 april 2012 11:29 |    |
ECN meet Elgin-gaspluim aan boord DFDS ferry
ECN voert sinds begin april metingen uit aan boord van een schip van ferrymaatschappij DFDS Seaways. Aanleiding is het aardgaslek bij het Elgin-gasveld van Total, voor de kust van Aberdeen. De meetapparatuur waarmee de hoeveelheid gas boven de Noordzee in beeld wordt gebracht, is geïnstalleerd in de mast van het schip KING SEAWAYS dat vaart tussen IJmuiden en Newcastle. Resultaten worden binnenkort bekend gemaakt, tot dusverre komen de cijfers van Total over de gaslekkage overeen met de metingen.

Berekende pluim van gas boven de Noordzee die start bij het Elgin veld (groen) en route van het schip (geel) van IJmuiden naar Newcastle (op 6 april). De pieken op de gele lijn laten zien waar de gaspluim is gemeten, hoe hoger de piek, hoe hoger de hoeveelheid van het methaangas.
Sinds 25 maart ontsnapt er aardgas ( grotendeels methaangas) vanaf het Elgin-veld naar de atmosfeer. De hoeveelheid methaan dat uit het gaslek ontsnapt komt overeen met een tiende van wat Nederland uitstoot. Op het vaste land is methaan afkomstig van allemaal relatief kleine bronnen zoals koeien, stortplaatsen huishoudens en industriële activiteiten, bij Elgin komt het uit een “puntbron”, waarbij het gas naar buiten spuit. De ECN-metingen vinden plaats in het kader van het Europese onderzoeksproject InGOS. In dat project wordt de hoeveelheid broeikasgas boven Europa met metingen in de gaten gehouden.
DFDS stelde ruimte op hun schip ter beschikking.“DFDS Seaways vindt het belangrijk om een bijdrage te kunnen leveren aan wetenschappelijk onderzoek. Dat doen we op diverse manieren en met verschillende organisaties. In dit geval heeft het ECN bovenin de mast van KING SEAWAYS een speciale installatie aangebracht om de metingen te kunnen verrichten,” aldus Teun Wim Leene, Country Manager voor de route IJmuiden – Newcastle.
Meetapparatuur
ECN onderzoekers Arjan Hensen en Alex Vermeulen installeerden op 2 april een gevoelige laserspectrometer aan boord van het schip. Vermeulen: “Dit instrument reist met DFDS heen en weer tussen IJmuiden en Newcastle en kan zodoende de hoeveelheid methaangas over een groot gebied op de Noordzee in beeld brengen. Het instrument is in staat om heel kleine verschillen in de gashoeveelheid in de lucht te meten.” De meetapparatuur is bovenin de mast geïnstalleerd en de ferry passeert het platform van Elginveld op een afstand van zo’n 200 á 300 kilometers.
Deze meetsessie is gekoppeld met metingen op land, die plaats vinden binnen het kader van een groot EU-project, InGOS. Daarin nemen 34 onderzoeksgroepen in Europa deel, ECN coördineert het project. Samen hebben de InGOS teams een netwerk van meetstations waar naast methaan ook andere broeikasgassen worden gemeten. De metingen brengen in kaart wat er over Europa waait en waar dat vandaan komt. Op basis van de metingen worden kaarten gemaakt die de uitstoot per gebied laten zien. Dat biedt beleidsmakers een onafhankelijk instrument om te zien of verschillende bronnen inderdaad uitstoten wat er in de boeken staat en of emissiereductiemaatregelen daadwerkelijk werken. In Nederland staan de 200 meter hoge meetmast van het KNMI bij Cabauw en de 60 meter hoge mast bij Lutjewad van de Universiteit van Groningen. Ook staan er InGOS-meetmasten opgesteld in Denemarken en in Engeland.
Vlotte samenwerking
ECN is enthousiast over de samenwerking met DFDS. Onderzoeker Hensen: “Bij DFDS was het binnen een dag geregeld dat de apparatuur mee mocht. En als alles goed blijkt te werken willen we misschien wel vaker meeliften.” De heren blijven zelf overigens niet aan boord. ”De apparatuur zoals de GPS, de windmeter en methaangas-spectrometer draaien automatisch door. Het is natuurlijk voor een onderzoeker leuker om de data ‘live’ te zien, maar op deze manier is het een stuk goedkoper,” verklaart Hensen.
Windrichting
In de afgelopen 3 weken kwam de wind regelmatig uit noordelijke richting en waaide het ontsnapte aardgas richting Nederland. Op zee is dat goed te volgen, het laat pieken zien in de metingen. Als de wind naar het westen draait “ziet” de meetapparatuur het Elgin veld niet, maar wel wat er eventueel van andere booreilanden of van Engeland richting deze scheepsroute op komt waaien.
Over ECN
ECN is het grootste onderzoeksinstituut in Nederland op energiegebied. Het heeft een sterke internationale positie op het gebied van zonne-energie, windenergie, beleid- en strategiestudies, biomassa, energie efficiency en milieuonderzoek. Hier wordt kennis en technologie ontwikkeld met en voor de markt die een transitie naar een duurzame energiehuishouding mogelijk maken. ECN richt zich met het energieonderzoek op een duurzame energievoorziening: veilig, efficiënt, betrouwbaar en milieuvriendelijk. Daarbij voert ECN ook onderzoek uit naar toekomstmogelijkheden en economische achtergronden op energiegebied. ECN heeft vestigingen in Petten, Amsterdam, Eindhoven, Wieringermeer, Brussel en China. Meer informatie is te vinden op de ECN website.
Over DFDS
DFDS biedt het grootste Noord-Europese maritiem en logistiek netwerk. DFDS Seaways heeft een netwerk van 25 routes met 60 vracht- en passagiersschepen. DFDS Logistics verzorgt vervoer via trailers, containers en het spoor. Het bedrijf is genoteerd aan de NASDAQ OMX Kopenhagen en heeft 5100 medewerkers in 20 landen. In Nederland en België biedt DFDS dagelijkse vrachtroutes, Europa’s grootste trailerwerkplaats, een dagelijkse ferrycruise naar Newcastle en logistieke oplossingen voor opslag en vervoer in Europa. www.dfdsgroup.com
Contact
Voor meer informatie over de metingen en het InGOS project kunt u contact opnemen met:
ECN, Arjan Hensen, via e-mail:hensen@remove-this-part-ecn.nl en telefoon: 0224-564203.