Energiebesparing door consumenten

Moeilijk maar wél mogelijk   Energieonderzoek Centrum Nederland (ECN) heeft in het project Changing Behaviour een toolkit ontwikkeld om het succes van energiebesparingsprogramma’s bij consumenten te vergroten. Dergelijke programma’s leiden momenteel nauwelijks tot blijvende besparing. De toolkit bevat een stappenplan, praktische checklists, illustratieve voorbeelden en veel achtergrondinformatie voor managers van energiebesparingsprojecten. Een tweede uitkomst van het onderzoeksproject is een lijst van aanbevelingen voor beleidsmakers op basis van de in het project opgedane inzichten in het stimuleren van gedragsverandering. Consumenten aanzetten tot energiebesparing is immers moeilijk, maar wel mogelijk als de juiste stappen worden gevolgd met voldoende aandacht voor cruciale elementen.

De MECHanisms (Make Energy Change Happen) Toolkit is een instrument voor managers van energiebesparingsprojecten en beschikbaar via http://mechanisms.energychange.info. Het bevat naast het stappenplan voor het opzetten, uitvoeren en evalueren van projecten ook praktische checklists, illustratieve voorbeelden en een grote hoeveelheid achtergrond informatie over de verschillende doelgroepen (huiseigenaren, huurders, kantoren, scholen, etc), do’s en don’ts en ervaringen van eerdere projecten die met deze toolkit gewerkt hebben. In MECHanisms is speciale aandacht voor de elementen die cruciaal zijn voor het bereiken van langdurige besparing, zoals de context en betrokkenheid van de doelgroep. Want om blijvend iets te veranderen, moet ook de omgeving van de doelgroep het nieuwe gedrag stimuleren. 

Ook voor beleidsmakers
Naast de adviezen voor projectmanagers heeft het Changing Behaviour project ook geleid tot concrete aanbevelingen voor beleidsmakers. Hoewel zij vaak niet direct bij de praktische uitvoering van energiebesparingsprojecten betrokken zijn, hebben zij wel invloed op de factoren die het werk van projectmanagers beinvloeden en kunnen zij op die manier dus bijdragen aan energiebesparing bij consumenten. De tien aanbevelingen voor beleidsmakers zijn hier te vinden.

Vanuit praktijk
ECN startte drie jaar geleden het Changing Behaviour onderzoek in samenwerking met twaalf Europese partners. Het begon met een analyse van wat er uit de literatuur en praktijk al bekend is over gedragsverandering. Inzichten uit verschillende wetenschappenlijke disciplines (psychologie, sociologie en marketing) zijn gekoppeld aan evaluaties van afgeronde energiebesparingsprojecten. Deze inzichten zijn voorgelegd aan praktijkexperts uit heel Europa die dagelijks energiebesparing bij consumenten proberen te realiseren. Op basis van hun reacties is vervolgens een stappenplan ontwikkeld voor projectmanagers. Om te zien of dit stappenplan daadwerkelijk tot succesvolle projecten leidt, is het getest in zes pilotprojecten in Europa. Hierdoor is het stappenplan verder verfijnd en vertaald in MECHanisms, een toolkit voor managers van energiebesparingsprojecten. 

Aanleiding onderzoek
Overheden, maar ook maatschappelijke organisaties, adviesburo’s, energieleveranciers en woningcooperaties initieren tal van projecten om mensen aan te zetten om minder lang te douchen, de thermostaat lager te zetten, het licht uit te doen of op 30 graden te wassen. Daarnaast proberen ze ook huishoudens te stimuleren energie besparende aankopen te doen zoals huis-isolatie en dubbel glas, zuinigere huishoudelijke apparaten, efficientere verwarmingsketels en spaarlampen. Het vaak geringe effect van deze inspanningen was  aanleiding voor het opzetten van het Europese onderzoeksproject Changing Behaviour.

Meer informatie
Informatie en alle uitkomsten van het Changing Behaviour project vindt u via http://www.energychange.info.

De MECHanisms Toolkit: http://mechanisms.energychange.info.

Met vragen of opmerkingen kunt u terecht bij Ynke Feenstra via feenstra@remove-this-part-ecn.nl of 0224-568262.  

---