ECN: Aardgasopslag in Europa

ECN

ECN: 'Europa heeft meer gasopslag nodig'

In Europa neemt de komende twintig jaar de vraag naar gasopslag toe. Zelfs als de vraag naar aardgas zou dalen, moeten er extra gasopslagen worden gebouwd. “Dat heeft alles te maken met de vereiste seizoensflexibiliteit”, zegt Jeroen de Joode van ECN Beleidsstudies. “Russische en Noorse pijpleidingen brengen wel gas naar Noordwest-Europa maar zullen nooit de seizoensflexibiliteit brengen die nu nog door eigen productievelden, zoals Slochteren, wordt geleverd.”

De stijgende vraag naar gasopslag blijkt uit het rapport Developments on the northwest European market for seasonal gas storage van de ECN-onderzoekers Jeroen de Joode en Özge Özdemir. Daarin tonen zij aan dat de vraag naar gasopslag in Noordwest-Europa tot 2030 zal stijgen, ongeacht verschillende groeiscenario's voor de vraag naar aardgas. Zelfs als de vraag naar aardgas de komende twintig jaar daalt zijn er nog steeds extra gasopslagen nodig. Die opslagen zijn nodig om de elke winter terugkerende piekvraag op te vangen. De Joode: “Seizoensflexibiliteit is het vermogen om in te spelen op de wisselende vraag naar gas in de loop van de seizoenen.” Dat speelt vooral in Noordwest-Europa waar een groot deel van de totale gasvraag van huishoudens komt. In de winter is immers meer gas nodig voor verwarming van huizen en gebouwen dan in de zomer. Met het leegraken van de gasvelden in Noordwest-Europa neemt echter hun buffercapaciteit af om in de sterk wisselende vraag te voorzien. Vandaar de toenemende vraag naar gasopslag.

 

Ontwikkeling van winterse behoefte aan gasopslag (1990 - 2008) in Noordwest-Europa, waarbij vooral die van Duitsland (geel) enorm is gegroeid. 

Update
Het rapport van ECN, geschreven in opdracht van GasTerra, is een update van de studie van het Clingendael International Energy Programme uit 2006. Dit rapport constateerde ook al een stijgende vraag naar gasopslag voor de Europese OESO-landen. Het ECN-rapport uit september 2009 richt zich echter op Noordwest-Europa, dat bestaat uit Nederland, België, Duitsland, Denemarken, Frankrijk, Ierland, Luxemburg en Engeland. Hoewel de onderzochte gebieden niet exact hetzelfde zijn geven beide rapporten aan dat de vraag naar gasopslag de komende jaren zal stijgen. Verschil is dat in de ECN-studie de cijfers iets lager liggen door een neerwaartse bijstelling van de toekomstige gasvraag. Die bijstelling heeft te maken met zowel de 2020 doelstellingen van de EU met betrekking tot energiebesparing en verduurzaming als met ontwikkelingen op het gebied van voorzieningszekerheid van gas.
Gasopslag wordt steeds belangrijker om in de seizoensflexibiliteit te voorzien. Dat concludeert ECN op basis van een analyse van de historische data van het Internationale Energieagentschap (IEA). De Joode: “De belangrijkste reden hiervoor is dat de binnenlandse gasvelden van Nederland en Engeland leeg raken. In het begin van de jaren negentig konden beide landen met hun gasvelden nog voor 60 procent voorzien in de winterse piekvraag. Nu, twintig jaar later, is dat percentage gedaald naar onder de 40 procent.”
De gasimporten via pijpleidingen vanuit Noorwegen en Rusland noch de lng-tankers vanuit Algerije en Egypte zijn in staat om het verlies aan deze natuurlijke en goedkope flexibiliteit te compenseren. Opmerkelijk is dat Noorwegen meer flexibiliteit met haar gasexport levert dan Rusland, wat mogelijk te maken heeft met de afstand tot de Noordwest-Europese markt. Lng-import draagt vooralsnog niet structureel bij aan de seizoensflexibiliteit in Europa, zo concludeert ECN.

Toekomstige vraag
Om de toekomstige vraag naar gasopslag in te schatten heeft ECN gebruik gemaakt van een marktmodel voor de Europese gasmarkt. Gevoed met realistische kostprijzen levert dit een inschatting op van de gasopslagcapaciteit die nodig is om te voorzien in de benodigde seizoensflexibiliteit. Op basis van een 'business as usual'-scenario schat ECN in dat in 2015 maar liefst 17 miljard kubieke meter extra gasopslagcapaciteit nodig is voor seizoensflexibiliteit. Want het aandeel van de gasvelden van Nederland en Engeland zal van de huidige 30 – 40 procent verder dalen naar een luttele 5 procent in 2030. Import van gas zal hierin slechts beperkt kunnen compenseren, zo blijkt uit de analyse van ECN. Met andere woorden: gasopslag zal de komende twintig jaar de vereiste seizoensflexibiliteit moeten bieden.
"De gasmarkt heeft tot nu toe altijd voldoende seizoensflexibiliteit kunnen leveren", meldt De Joode. “Maar om ook in de nabije toekomst voldoende capaciteit te hebben moet er de komende jaren substantieel worden geïnvesteerd.” Volgens hem moet minstens 46 procent van de nu bekende investeringsprojecten voor gasopslagen worden gerealiseerd om de behoefte aan seizoensflexibiliteit te dekken. "Het benodigde slagingspercentage van 46% ligt veel hoger dan in de afgelopen jaren. In die periode leidden de meeste plannen niet tot realisatie. De recent genomen definitieve beslissing van Taqa om te investeren in de Bergermeer-gasopslag bij Alkmaar is wat dat betreft een stap in de goede richting, want de huidige en in aanbouw zijnde gasopslagen zijn niet genoeg om komende twee decennia in de vraag naar seizoensflexibiliteit te voorzien."

Bron: Energiebeurs Bulletin / Norbert Cuiper

Contact
Jeroen de Joode
ECN Beleidsstudies
Tel: 022 456 8250
E-mail: Jeroen de Joode 

Info
Klik hier om het ECN-rapport over de ontwikkeling van de
Noordwest-Europese markt voor seizoensflexibiliteit in te zien of te downloaden.

 
Grafiek met verschillende groeiscenario’s voor de totale vraag naar gas in Noordwest-Europa.

Dit ECN-Nieuwsbrief-artikel mag zonder toestemming worden gebruikt voor publicatie, mits verwezen wordt naar de bron: www.ecn.nl/nl/nieuws/newsletter-nl/

Tell a friend

News

Consortium investigates ‘plug socket’ North Sea wind farms

07.01.2013 -

Over the next four years, a consortium of nine parties will be investigating how to...

>>

ECN presents state of the art n-type PV cells in world’s largest market China

02.01.2013 -

ECN is front runner in the field of solar energy technology and together with the Dutch...

>>

MWT: On the eve of mass production

03.12.2012 -

4th MWT Workshop held in Amsterdam MWT (Metal Wrap Through) technology is ready for the...

>>

ECN Extra

ECN, P.O. Box 1, 1755 ZG Petten, tel +31 224 56 4949  |  Disclaimer  |  Privacy Statement