Samenwerking met andere instituten met vergelijkbare onderwerpen pakt goed uit.

Op de klimaatconferentie onderhandelen afgevaardigden van verschillende landen over afspraken. Maar tegelijkertijd informeren onderzoekers uit dezelfde landen elkaar via voordrachten over allerlei inzichten en standpunten. Elke organisatie probeert zoveel mogelijk bezoekers naar haar presentatie te krijgen. ECN trok veel belangstellenden in Poznan, meent Heleen de Coninck van ECN Beleidsstudies: “Ik schat dat er bij onze event over technologie en financiering wel tien onderhandelaars in de zaal zaten, naast zo’n honderd andere deelnemers”.

De jaarlijkse klimaatconferentie COP is een heel grootschalige samenkomst. In het Poolse Poznan waren in december 2008 zo’n 10.000 mensen bijeen om te praten over plannen over de klimaatproblematiek. Grofweg kent zo’n conferentie twee gezichten: de regeringsdelegaties die de pure onderhandelingen voeren over wereldwijde afspraken. En de onderzoekers en industrieën die elkaar in zogeheten side events vertellen over de laatste onderzoeksresultaten en inzichten. Bij deze 14e COP waren er drie keer meer aanvragen om side events te mogen houden dan er mogelijkheden waren.
Om te zorgen dat de ECN-afvaardiging van Beleidsstudies een kans maakte, zocht de groep samenwerking met andere instituten die over vergelijkbare onderwerpen zouden presenteren. Dat pakte goed uit, want ECN was in meer of mindere mate betrokken bij zes side events. Vooral de voordracht over een verdrag op basis van technologie en financiering trok veel belangstellenden die op 5 december goed luisterden en op hoog niveau met elkaar discussieerden. “Dat hebben we voor een deel te danken aan de vele pepernoten en chocoladeletters die we hadden klaargezet,” aldus De Coninck.

Windturbinepark in India
ECN Beleidsstudies werkt grotendeels aan nationale en Europese vraagstukken voor het ministerie van Economische Zaken en de Europese Commissie. Een deel – ongeveer zeven personen – is betrokken bij internationale kwesties, en de klimaatonderzoekers onder hen hebben vooral te maken met de internationale afdeling van VROM. Dat ministerie levert de Nederlandse delegatie voor de klimaatconferenties. Welke ECN-presentaties worden uitverkoren om op zo’n conferentie te worden gehouden? De Coninck: “Meestal gaat het om een deel van bestaande projecten. Je doet zelf voorstellen of je krijgt een concrete vraag van VROM om een bepaalde zaak te presenteren op de COP.”
In de kranten en tv-journaals ligt de nadruk op de steevast moeizaam verkregen slotverklaring, want die moet door alle deelnemende landen getekend worden. Maar dat is slechts het topje van de ijsberg. In het kielzog van de minister reist een hele delegatie ambtenaren (Nederland: 50 personen) mee die onderhandelen over allerlei deelverklaringen, handelsconstructies en overige vormen van samenwerking. De Coninck neemt het Clean Development Mechanism (CDM) als voorbeeld. “Oneerbiedig gezegd is het een soort aflaatmechanisme dat een land als Nederland, met een hoge CO2-productie, kan gebruiken door een land met een lage CO2-uitstoot te steunen bij een klimaatvriendelijk project. Dat zo’n project emissies reduceert is een absolute voorwaarde, want anders heeft het per saldo geen zin. Denk bijvoorbeeld aan een windturbinepark in India. Nou, dit CDM is ontstaan aan de onderhandelingstafels van de COP in Kyoto, in 1997, maar er wordt nog altijd onderhandeld over verbeteringen.” Daarom is het ook in 2009 een belangrijk onderwerp, en lopend onderzoek bij ECN draagt bij aan de inzichten en standpunten van de delegaties.
De COP’s worden georganiseerd door een afdeling van de Verenigde Naties, de United Nations Framework Convention on Climate Change (UNFCCC). Die startte zijn activiteiten in 1992, en tot op heden heeft Nederland steeds een belangrijke rol gespeeld bij de ontwikkeling, weet Heleen de Coninck. “Tot twee keer toe was een Nederlander Executive Secretary van UNFCCC, nu ook. Als ECN-onderzoeker merk ik dat dat positief werkt bij het aanknopen van contacten met andere onderzoekers. Want dat is natuurlijk ook een belangrijke pijler van zo’n conferentie: dat je buiten de officiële bijeenkomsten om in kleine groepen discussieert en contacten legt met andere onderzoekers.”

Klimaatbeleid
Op een COP sleutelen de onderhandelaars aan wereldwijde afspraken over het beteugelen van de gevaren voor het klimaat. Maar ook op Europees niveau – en op hetzelfde moment – nam de Europese Unie maatregelen op het terrein van energie- en klimaatbeleid. ECN-onderzoeker Jos Sijm bestudeerde dit pakket en concludeert dat het Europese Klimaatplan een historische mijlpaal is. Natuurlijk, er is geknabbeld aan het oorspronkelijke plan van de Europese Commissie, dat in januari 2008 werd ingebracht. En vooral de milieuorganisaties waren teleurgesteld vanwege het afzwakken van de voorstellen. Maar Sijm wijst erop dat velen er rekening mee hielden dat het voorstel van de Commissie zou leiden tot grote verdeeldheid onder de Europese regeringsleiders. Dat is niet gebeurd, de hoofddoelen zijn zelfs overeind gebleven. Het Europese Klimaatplan is daarmee het meest ambitieuze klimaatbeleid ter wereld.

Contact
Heleen de Coninck (COP-Poznan)
ECN Beleidsstudies
Tel.: 0224 – 56 4316
deconinck@remove-this-part-ecn.nl

Jos Sijm (EU Klimaatplan)
ECN Beleidsstudies
Tel.: 0224 – 56 8255
sijm@remove-this-part-ecn.nl

Dit ECN-Nieuwsbrief-artikel mag zonder toestemming worden gebruikt voor publicatie, mits verwezen wordt naar de bron: www.ecn.nl/nieuws/