ECN en VITO werken samen aan slimme energiesystemen

Vraag en aanbod moeten bij elektriciteit altijd met elkaar in balans zijn, daaraan valt niet te ontkomen. Tot nu toe ging alle aandacht voor een juiste afstemming naar de productiekant. Maar nu veel gebruikers via internet met elkaar zijn gekoppeld, is het mogelijk om de vraag te sturen met software. Dan start bijvoorbeeld de wasdroger pas als er aanbod is van goedkope stroom. Bij dit proces is de intelligentie van ECN’s PowerMatcher onmisbaar. Het Belgische VITO en ECN gaan samen de mogelijkheden van de PowerMatcher in een Smart Grid onderzoeken.

Vanwege de doelstellingen van de Europese Commissie om duurzamer elektriciteit op te wekken, krijgen we te maken met meer fluctuerende stroombronnen: windenergie, zonne-energie en kleinschalige warmte- en elektriciteitsopwekking thuis. Dat leidt onherroepelijk tot een lastiger beheer van het elektriciteitsnet, om vraag en aanbod op elkaar af te stemmen. Gelukkig is het mogelijk om hierbij steun te krijgen van digitale technieken. De PowerMatcher is in staat om de stroombehoefte van locale gebruikers te verzamelen en daaraan een prijs te koppelen. Van de elektriciteitsleverancier krijgt de PowerMatcher een aanbod van hoeveel stroom tegen welke prijs beschikbaar is. Zijn taak is beide op elkaar af te stemmen.
Dit betekent concreet dat de gebruiker de natte was in de droger stopt en aangeeft dat die binnen acht uur klaar moet zijn. Deze randvoorwaarde is voor de PowerMatcher voldoende om zelf te bepalen wanneer hij het apparaat inschakelt, namelijk als er door veel windenergie meer (dus goedkope) elektriciteit wordt aangeboden. “Prijs van stroom is een prachtig stuursignaal bij het op elkaar afstemmen van vraag en aanbod,” legt Martin Scheepers van ECN Efficiency en Infrastructuur uit. “Een producent van windstroom die tussen de middag stroom over heeft omdat het wat harder is gaan waaien, zal bereid zijn de prijs daarvan te laten zakken. Dat signaleert de PowerMatcher, die het aanbod accepteert en de wasdroger om twee over twaalf start.” Klant en producent blij want vraag en aanbod zijn optimaal afgestemd. En de Europese Commissie is tevreden want de extra duurzame energie is efficiënt gebruikt. Fossiele centrales hoefden namelijk niet te worden bijgeregeld ten koste van een slechter rendement.

Smart grid is een hype
De toepassing van ICT in de elektriciteitsbranche is populair. Er is al een mooie naam voor verzonnen en het is echt een hype: Smart Grid. Het onderwerp ontbreekt volgens Scheepers al een paar jaar op geen enkele conferentie. “De basis voor een intelligent elektriciteitsnet is er. Technisch is er al heel veel mogelijk, daar ligt dan ook niet de beperking. De witgoedfabrikanten, bijvoorbeeld, zijn heel welwillend; ze kunnen de benodigde software in een mum van tijd opnemen in elke machine, die hebben toch al een chip. Op dit moment krijgen de kleinverbruikers echter nog geen informatie over de elektriciteitsprijs van uur tot uur. Daarom richten wij ons met de PowerMatcher eerst op de grotere verbruikers. Die beschikken over stroomverbruikende apparaten die op de marktprijs kunnen reageren, zoals koel- en vrieshuizen.”
Op het terrein van smart grids kan de samenwerking tussen VITO (Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek) en ECN grote vorderingen boeken. De Belgische organisatie spitst haar energieonderzoek toe op slimme systemen die helemaal zijn toegesneden op smart grids. De PowerMatcher past uitstekend in dit plaatje, vindt Dirk Fransaer van VITO: “Wij zien interessante mogelijkheden voor ECN’s PowerMatcher in een aantal van onze projecten. Ook zien we verdere ontwikkelingslijnen die we aan de technologie van PowerMatcher willen toevoegen, waardoor hij voor ons en voor ECN breder toepasbaar wordt.”
Ton Hoff, directievoorzitter van ECN, benadrukt dat het elektriciteitsnet moet worden voorbereid op de toekomstige eisen die smart grid eraan stelt. “Dat vereist de samenwerking met heel veel partijen: overheid, onderzoeksinstellingen, stroomproducenten, netwerkbeheerders, ICT-sector en de industrie. We zijn verheugd dat VITO de toepassingsmogelijkheden van de PowerMatcher verder wil ontwikkelen.” Samen met betrokkenen in Vlaanderen heeft VITO al concrete plannen gesmeed voor een grootschalig demonstratieproject van een smart grid, met enkele duizenden aansluitingen.

Contact
Martin Scheepers
ECN Efficiency & Infrastructuur
Tel.: 022 – 456 4436
E-mail: scheepers@removethis.ecn.nl
www.ecn.nl

Kristine Verheyden
VITO Hoofd Externe communicatie
Tel.: +32 14 33 55 531
E-mail: Kristine.verheyden@remove-this-part-removethis.vito.be
www.vito.be