Overheid geeft 30 miljoen aan ECN en drie TU’s

Het aanzienlijke bedrag is beschikbaar gesteld door de ministeries van Economische Zaken en VROM om materiaalonderzoek te doen. Advanced Dutch Energy Materials innovation lab is de internationale naam, afgekort tot ADEM.
De ene helft van het geld is voor nieuwe onderzoeks-apparatuur, de andere helft voor het opleiden van jong talent. Het geld is afkomstig van de Innovatie Agenda Energie die door de overheid beschikbaar is gesteld.

Als er iemand blij is met deze beslissing, is het ECN-er Wim Sinke, de kersverse directeur van ADEM. “Het is een flinke opsteker voor ECN en de drie TU’s dat er in deze moeilijke tijden zo’n flink bedrag vrijkomt voor het onderzoek aan materialen voor energietoepassingen. Maar dat niet alleen. Het is ook een blijk van erkenning van het belang van een duurzame energievoorziening. De overheid geeft aan te willen investeren in de infrastructuur voor energieonderzoek. Dat is goed, want daarmee volgen wij de trend van wat er in het buitenland gebeurt. Zo kunnen wij onze goede positie verder versterken.”
De helft van het beschikbare geld is voor onderzoeksapparatuur en gaat naar ECN, de andere helft gaat naar de universiteiten. Het geld voor onderzoek wordt vooral gebruikt om promovendi (assistenten-in-opleiding; aio’s) aan te stellen. Deze jonge, talentvolle onderzoekers zullen bij hun werk weer dankbaar gebruik maken van de nieuwe apparatuur. Hoewel de meeste promovendi hun thuisbasis bij de technische universiteiten zullen hebben, is het de bedoeling dat ze een deel van hun werk bij ECN zullen uitvoeren. Bovendien kunnen de partners in het ADEM-consortium van elkaars apparatuur gebruik maken. Op deze manier krijgt de samenwerking tussen de TU’s en ECN een krachtige impuls en wordt het gebruik van de resultaten voor technologieontwikkeling bij ECN bevorderd. “Tot nu toe vond deze samenwerking plaats in losse projecten,” legt Sinke uit. “ADEM moet leiden tot een verankering van het samenwerken bij energieonderzoek.”

Basis van energietechnologie
ADEM zal helemaal in het teken staan van materiaalonderzoek. Dat is heel zinnig, vindt Sinke, want ‘materiaal’ is de basis van alles om ons heen en dus ook voor energietechnologie. Innovaties hebben vaak hun oorsprong in nieuwe materialen. Het is niet voor niets dat bijvoorbeeld nanomaterialen zo in de belangstelling staan. Daarmee doe je dingen die voorheen absoluut onmogelijk waren.
Wim Sinke legt uit. “Door te werken op de schaal van nanometers (1 nanometer is één miljoenste millimeter) kunnen materialen compleet nieuwe eigenschappen of functies krijgen. Die komen goed van pas in bijvoorbeeld geavanceerde batterijen, brandstofcellen, zonnecellen en katalysatoren. Maar ADEM gaat ook over heel andere materialen, zoals de speurtocht naar het supersterke materiaal voor windturbinebladen en het zo gewenste materiaal om zonnewarmte langdurig en compact op te slaan.”
Goede apparatuur is natuurlijk onmisbaar voor dit onderzoek, maar Sinke benadrukt ook en vooral het belang van het kweken van wetenschappelijk talent. “Op veel fronten is er nu draagvlak voor het verduurzamen van de samenleving. Dat leidt tot veel vraag naar gespecialiseerde onderzoekers. Daarvan zijn er (te) weinig, wat mede komt door het geringe aantal opleidingsplaatsen. ADEM geeft letterlijk ‘lucht’ aan deze benarde situatie, want hij biedt financiële ruimte voor 35 promovendi. Na hun promotie zullen velen van hen een baan zoeken en vinden in de energiesector. Heb je daar eenmaal aan geroken, dan wil je er niet meer weg; ik spreek uit ervaring.”

Top van Europa
Met ADEM is een periode van ongeveer vijf jaar aio-onderzoek veilig gesteld. Maar wat Sinke betreft is dit niet het einde van het materiaalonderzoek en ook niet het laatste wat we ervan merken. “We moeten ervoor zorgen dat we de vaart en de intensiteit erin houden. Daarom moeten we aan de slag om het onderzoek een meer structureel karakter te geven, bijvoorbeeld door het onderdeel te laen zijn van andere programma’s. Na hun promotie zwermen de aio’s uit naar het bedrijfsleven. Daar bouwen ze verder op hun hier opgedane ervaring, zo versterken ze de band tussen bedrijven en universiteiten en ECN. Wij zullen proberen om deze bedrijven ook al concreet te laten deelnemen in ADEM, met als tegenprestatie een voorkeurspositie bij het gebruik van de kennis en het op de markt brengen van ontwikkelde technologie. Dit alles is noodzakelijk voor een goede concurrentiepositie ten opzichte van het buitenland. Op dit moment behoort Nederland op een aantal gebieden tot de top van Europa. We streven ernaar die rol te blijven spelen. ADEM is in dat streven een heel belangrijke troef.”

Contact
Wim Sinke
ECN Zonne-energie
022 456 4058
E-mail: sinke@remove-this-part-removethis.ecn.nl

Dit ECN-Nieuwsbrief-artikel mag zonder toestemming worden gebruikt voor publicatie, mits verwezen wordt naar de bron: www.ecn.nl/nl/nieuws/newsletter-nl/