Op woensdag 23 januari bereikte de Europese Commissie een akkoord over een uitgebreid pakket voorstellen voor bestrijding van klimaatverandering en bevordering van duurzame energie. ECN reageerde met een persbericht ?Het klimaatplan getuigt van durf en gezond verstand. In het streven de uitstoot van broeikasgassen substantieel te verminderen en de energievoorziening duurzamer te maken, zijn over het geheel de juiste keuzes gemaakt.?

Het pakket moet de Europese Unie in staat stellen de in 2007 overeengekomen doelstellingen te halen. In 2020 zou de uitstoot van broeikasgassen met tenminste 20 procent verlaagd moeten zijn en het aandeel van duurzame energie in het energieverbruik tot 20 procent verhoogd. Het pakket omvat onder meer een voorstel tot wijziging van de richtlijn voor de handel in emissierechten.

Het voorstel met betrekking tot de emissiehandel richt zich op de periode 2013-2020 en kent duidelijke verbeteringen ten opzichte van de eerdere periodes. Op dit terrein heeft de Europese Commissie (EC) goed werk geleverd. Remko Ybema, unitmanager ECN Beleidsstudies: "De EC zet hoog in en heeft daarbij de juiste keuzes gemaakt. Dat is ook nodig gezien de aanzienlijke uitstootvermindering die noodzakelijk is. Er is een goede balans tussen de doelstellingen, die terecht ambitieus zijn, en de maatvoering van het beleid. De aangekondigde maatregelen zijn stevig. In die zin strookt het beleid van Brussel met de EnergieVisie die ECN zelf heeft ontwikkeld en die uitkomt op 60 procent CO2-reductie in 2050."

Emissieveiling
Pluspunten van het plan voor de emissiehandel zijn volgens ECN de voorgestelde veiling van een steeds groter deel van de emissierechten, het uitbreiden van het aantal bronnen dat onder het regime van de emissierechten valt en het aanwenden van de veilingopbrengsten voor klimaatvriendelijke maatregelen.

De elektriciteitssector zal, als grootste veroorzaker van emissies in de EU, vanaf de start van de nieuwe regeling in 2013 al zijn emissierechten op de veiling moeten kopen. Andere industriesectoren, zoals de luchtvaart, stappen geleidelijk over op de veilingsaankoop van hun volledige emissierechten. Een uitzondering kan worden gemaakt voor sectoren die erg gevoelig zijn voor concurrentie uit landen zonder vergelijkbare beperkingen op koolstofuitstoot.

ECN is van mening dat er ook aanvullend beleid nodig is om op termijn de uitstoot van broeikasgassen significant te verminderen. De inzet van innovatieve technieken moet gestimuleerd worden door ervoor te zorgen dat de regelgeving op orde is, dat een transportinfrastructuur van CO2 naar lege aardgasvelden aanwezig is en dat elektriciteitsnetten voor de koppeling met windturbines op zee gebouwd zijn. Daarnaast moet de overheid de ontwikkeling van duurzame technieken, die na 2020 hard nodig is, bevorderen. Ook al renderen deze nu, met het huidige algemene stimuleringsbeleid, nog niet.

Andere geluiden
Vanuit het bedrijfsleven worden enkele kritische geluiden gehoord. Zo is Shell-topman Van der Veer sceptisch over de gevolgen van emissiehandel voor de concurrentiepositie van het Nederlandse bedrijfsleven. Tot nu toe konden Nederlandse bedrijven gratis een bepaalde hoeveelheid CO2 uitstoten. Door de EC-maatregelen moeten de bedrijven voortaan hun uitstootrechten gaan aankopen, terwijl in Amerika en Azi? bedrijven hiervoor niet betalen.

Ook VNO-NCW en het MKB-Nederland morren. Volgens deze werkgeversorganisaties worden door een veiling van emissies, miljarden weggehaald bij het bedrijfsleven waardoor de concurrentiepositie zou worden aangetast.

Essent woordvoerster Helma Kip: "Door de doelstelling voor CO2-emissiereductie vast te leggen op 20 procent voor 2020, doet de EU afbreuk aan de beloftes die gedaan zijn tijdens de klimaattop op Bali. Daar zijn afspraken gemaakt over een reductie van 25 tot 40 procent tot 2020."

Het WNF betreurt dat geen enkel EU-land ambitieuzer is dan het 'relatief zwakke' voorstel van de Europese Commissie. Greenpeace steunt voluit de realisatie van de doelstelling over hernieuwbare energie (20 procent tegen 2020). "Het is een cruciale stap naar een schone en veilige energietoekomst waarin geen plaats is voor vervuilende technologie?n."

EnergieNed is gematigd positief over de plannen. Volgens Hans Alders, voorzitter EnergieNed, is het veilen van emissierechten een effici?nt en eenvoudig systeem om deze te verdelen. Een veiling is echter wel een grote financi?le operatie is, die nog niet eerder is uitgevoerd. En er moet een Europese oplossing komen voor de besteding van de opbrengsten uit de veiling. Anders ontstaat er volgens Alders, "een ongelijk speelveld voor zowel industrie als energiesector".