Zonneceldag 2006 zeer inspirerend

Voor fotovoltaïsche zonne-energie bestaat in Nederland zelf nauwelijks een markt. Toch zijn de laatste jaren verschillende fabrieken opgericht die op grote schaal cellen en modules maken. De aanwezigheid van een uitstekende onderzoeksinfrastructuur blijkt hiervoor van wezenlijk belang. Op de jaarlijkse Zonneceldag op 27 september in Muziekcentrum Vredenburg in Utrecht, bleek dat die infrastructuur in Nederland van topniveau is. Het gehele spectrum van het Nederlandse zonnecelonderzoek kwam aan bod.

Al lange tijd vindt in Nederland jaarlijks een Zonneceldag plaats, vanwege de voertaal Dutch Solar Cell R&D Seminar geheten. Hierbij gaat het om bijeenkomsten voor alle mensen in Nederland die zich professioneel bezighouden met onderzoek en ontwikkeling op het gebied van zonnecellen. Doel is het uitwisselen van kennis, het opdoen van nieuwe inspiratie en het stimuleren van samenwerking tussen verschillende R&D-paden. Dit jaar waren er maar liefst 140 bezoekers. Net als voorgaande keren was de organisatie in handen van het Joint Solar Panel, een samenwerkingsverband van het Energieonderzoek Centrum Nederland (ECN) en Shell. Het seminar wordt financieel ondersteund door de Stichting voor Fundamenteel Onderzoek der Materie (FOM) en het programma Energie Onderzoek Subsidie van SenterNovem.

Dunner dus goedkoper
Internationaal bekende deskundigen lieten hun licht over de materie schijnen. Giso Hahn van de Universiteit van Konstanz bijvoorbeeld gaf een overzicht van de stand van zaken op het gebied van goedkope grondstoffen voor kristallijn silicium, momenteel het meest gebruikte uitgangsmateriaal voor zonnecellen. Nu nog wordt dit materiaal geleverd door de elektronica-industrie. Deze heeft echter te kampen met een beperkte productiecapaciteit, wat ook zijn weerslag heeft op de prijzen. Hahn schetste een aantal ontwikkelingsrichtingen in de R&D die productieprocessen voor goedkopere plakken kristallijn silicium kunnen opleveren. Naar verwachting zullen enkele hiervan rond 2008 à 2009 op grote schaal worden toegepast. De essentie van alle nieuwe technologieën is dat ze eenvoudiger zijn dan bestaande, dat ze tot kristallijn silicium leiden dat precies de benodigde zuiverheid heeft voor zonneceltoepassingen, en dat de plakken dunner kunnen worden. Paul de Jong van ECN liet zien dat ook Nederland in deze ontwikkelingen een rol van betekenis speelt. Hij ging met name in op de productie van zonnecellen en -panelen uit deze veel dunnere siliciumplakken.

Dunner siliciumplakken voor de productie van
zonnecellen betekent minder kosten.

Medewerkers van meer commercieel ingestelde ondernemingen presenteerden hun visie op de implementatie van de resultaten van het zonnecelonderzoek. "Veel van wat je hier ziet en hoort, komt op korte of middenlange termijn op de markt. Het gaat goed met het PV-onderzoek in Nederland én met de toepassing ervan." Een van de ontwikkelingen waar hard aan wordt gewerkt is een Roll2Roll productieproces voor dunne-film silicium. Hierbij kunnen op termijn meters zonnefolie geproduceerd worden tegen een lage kostprijs waardoor de aanschaf en verwerking van PV voor consumenten attractief en rendabel wordt.

Hoogwaardige kennisinfrastructuur
De laatste jaren zijn door Nederlandse bedrijven meer fabrieken voor zonnecellen en -modules opgericht, met name door Solland Solar (Heerlen/Aachen), Scheuten Solar (Venlo en Gelsenkrichen) en Ubbink (Doesburg). Daarnaast bestaat nog Dutch Space dat specifiek zonnecelsystemen voor de ruimtevaart maakt, en een toeleverancier als Ferro.

De nieuwe fabriek van Solland Solar gelegen op het industrieterrein Avantis,
een grensoverschrijdend initiatief van de Nederlandse gemeente Heerlen en
de Duitse gemeente Aken.

Op het seminar bleek dat de stand van R&D in Nederland de belangrijkste reden is dat deze bedrijven in Nederland zijn gevestigd. Zeker ten opzichte van landen als Duitsland en Japan is de thuismarkt immers minimaal. Dat men toch voor Nederland kiest, komt doordat de nabijheid van een hoogwaardig kenniscentrum in het huidige ontwikkelingsstadium van PV nog van doorslaggevend belang is om tot commercieel succes te komen. Gunstig daarbij is dat het Nederlandse onderzoek, zowel kwantitatief als kwalitatief, zich kan meten met de wereldtop. De universiteiten van Groningen, Delft, Utrecht en Eindhoven nemen deel aan veel nationale en internationale projecten. ECN leidt een groot aantal opvallende Europese projecten.

Informatie:
Meer informatie over de zonneceldag kunt u vinden op www.jointsolarpanel.nl. Hier kunt u ook de presentaties downloaden. Meer informatie over de inzet van SenterNovem en een verslag van de dag zelf kunt u vinden op www.senternovem.nl/energietranstie/Nieuws/Nieuwsbrief_oktober_2006.asp

Contact:
Ton Veltkamp
ECN Zonne-energie
Tel. 0224 - 56 4251
veltkamp@ecn.nl