Europees maritiem ruimtelijke ordeningsbeleid nodig voor grootschalige toepassing van offshore hernieuwbare energieopwekking

Voor elektriciteitsopwekking van offshore hernieuwbare energie in Europese zeebekkens, zoals wind-, golfslag- en getijde-energie, is beter geïntegreerd en grensoverschrijdend maritiem ruimtelijke ordeningsbeleid (MRO) nodig. Dit zou gerealiseerd kunnen worden in de vorm van een nieuwe richtlijn voor MRO. Zo’n richtlijn zou wetgeving aan de lidstaten kunnen opleggen zonder strikte voorschriften over vorm en inhoud, en zo de basis kunnen leggen voor toenemende samenwerking op het gebied van MRO in de vorm van flexibele, regionale acties. Dit is een van de belangrijkste aanbevelingen van het door de EU gefinancierde project getiteld SEANERGY 2020.

Door het groeiend aantal activiteiten in de Europese zeebekkens ontstaat er steeds meer concurrentie tussen de verschillende sectoren, zoals de scheepvaart en maritiem transport, offshore energieopwekking, havenontwikkeling, visserij en aquacultuur, en milieubescherming. Een toename in offshore opwekking van hernieuwbare energie legt een nog grotere druk op de toch al beperkte ruimte op zee. Er is een gezamenlijke en geïntegreerde aanpak nodig voor verder gebruik van de ruimte op zee, om zo de duurzame ontwikkeling van zeegebieden te waarborgen. Het door de EU gefinancierde project SEANEGY 2020 heeft nationale en internationale instrumenten bestudeerd met als doel formulering van beleidsaanbevelingen over hoe MRO het beste aangepakt kan worden, en om beleidsbarrières weg te nemen die de toepassing van offshore hernieuwbare energie in Europese zeebekkens in de weg staan.

Een conclusie van het rapport van het SEANERGY 2020 project is, dat de Europese Commissie de Europese lidstaten moet aanmoedigen om maritieme ruimtelijke ordening (MRO) op nationaal niveau uit te voeren. Er is een sterke consensus dat MRO een handig hulpmiddel is in de beheersing van conflicten tussen verschillende toepassingen, en om een goede balans te vinden tussen economische, sociale en milieudoelstellingen op zee. Tot op heden laten MRO-praktijken echter zien, dat de focus voornamelijk ligt op nationale behoeften en prioriteiten in plaats van transnationale vraagstukken. Met het oog op de toename van menselijke activiteiten, groeiende zorgen over het maritieme milieu, en hun grensoverschrijdende consequenties, is het nodig een transnationale focus op MRO-activiteiten te realiseren.  

Daarnaast is een aanbeveling van het projectteam om ‘de Europese Commissie een belangrijke rol te laten spelen in de facilitering van transnationale samenwerking en coördinatie op het gebied van MRO. Hoewel dit een politieke uitdaging is, zou een nieuwe MRO-richtlijn, aangevuld met verplichtingen om MRO op nationaal niveau uit te voeren en waarbij het Subsidiariteitsbeginsel ook gerespecteerd wordt, een stap in de goede richting kunnen zijn. Een alternatief is dat de Europese Commissie zicht richt op het vaststellen van richtlijnen die de benodigde stappen in de richting van nationaal en transnationaal MRO bevorderen’. Verdere aanbevelingen uit het project, die in te passen zijn in de context van een EU-richtlijn voor MRO, of andere EU-richtlijnen en bestaande EU-instrumenten, zijn:

• Oprichting van een regionaal (of sub-regionaal) zeebekkenforum dat zich actief bezighoudt met afstemming van nationale doelstellingen en plannen die voorbij de grenzen van buurlanden reiken.
• Zorgen voor grensoverschrijdende consultaties met stakeholders.
•  Samenwerking realiseren voor belangrijke MRO-gerelateerde aspecten, waaronder dataverzameling en –beheer, ontwikkeling van netwerkinfrastructuur, onderzoek en vergunnings- en licentieprocedures.
• De Europese Kaderrichtlijn voor Water zou kunnen worden gebruikt als voorbeeld voor bevordering van samenwerking en ontwerp van samenwerkingsstructuren.

Het projectconsortium, onder leiding van de European Wind Energy Association (EWEA), bestaat uit acht verschillende Europese partners. ECN was lead partner in de ontwikkeling van de beleidsaanbevelingen van het project.

Meer informatie kunt u vinden op de volgende projectwebsite: SEANERGY 2020

Klik hier om naar de executive summary te gaan.

Contactpersoon namens ECN: Karina Veum, tel. 088 515  82 08 en e-mail: veum@remove-this-part-ecn.nl.

---