Mini-symposium Energie- en klimaatbeleid

‘Hoe ver kan de overheid gaan?’

Den Haag, 10 september

Het Energieonderzoek Centrum Nederland (ECN) en het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) organiseerden op 10 september 2009 een mini-symposium over het Energie- en klimaatbeleid in Nederland. Doel van de bijeenkomst was het trekken van lessen voor de analyse en verkenning van het energie- en klimaatbeleid: wat zijn de belangen en krachten van maatschappelijke actoren en onder welke voorwaarden is beleid acceptabel? Wat zijn de mogelijkheden en beperkingen van bestuurlijke, technische en maatschappelijke aard?

Het symposium werd bezocht door circa 80 beleidmakers, beslissers en onderzoekers bij de overheid, bedrijven, belangengroepen en onderzoekinstellingen. Het onderwerp is dan ook zeer actueel! De nationale klimaat- en energiedoelen voor het jaar 2020 worden niet gehaald met het huidige beleid ondanks het feit dat het ingezette beleid forse effecten heeft. Dit blijkt uit de Verkenning Schoon en Zuinig van ECN en PBL. Het kabinet Balkenende IV heeft recent aangegeven vast te willen houden aan de ambitieuze klimaat- en energiedoelen en begin volgend jaar met aanvullend beleid te komen (Minister Cramer, debat Tweede Kamer, 15 juni 2009). Daarnaast is de klimaattop in Kopenhagen er op gericht om tot nieuwe mondiale klimaat- en energiedoelen voor 2020 te komen, die consequenties kunnen hebben voor het huidige EU klimaatbeleid.

De presentaties
Na inleidende woorden van Joop Oude Lohuis en Ton van Dril over onder andere de Verkenning Schoon & Zuinig kwam Koen Smekens aan het woord met een nieuwe analyse van het optiedocument. Technisch is het mogelijk om 30% emissiereductie in Nederland zelf te realiseren in 2020. Dat kan het meest kosteneffectief met extra inspanningen in de energiesector en industrie. Overschakelen van kolen op gas en (voor de langere termijn) kernenergie zijn hier de voornaamste opties die nu blijven liggen.

Marijke Menkveld en Anco Hoen gingen verder in op de beleidsmogelijkheden in gebouwde omgeving en verkeer. Zij wezen daarbij op de belemmeringen en knelpunten voor huiseigenaren en automobilisten en de beperkingen voor de overheid om deze te overwinnen. Stefan Bakker ging na de pauze in op de bestuurlijke dilemma’s die ontstaan als er echt drastisch reductiebeleid nodig is op korte termijn.

Ron Wit van de Stichting Natuur en Milieu concentreerde zich ook op de energiesector. Hij kwam met een concreet aantal beleidsvoorstellen, waarbij het ontmoedigen van kolencentrales de rode draad was. Gerard Harder van Eneco gaf aan dat voor zijn bedrijf de belangrijkste barrière om te verduurzamen niet geld was maar het gebrek aan organisatie en sturing bij de overheid.

Forumdiscussie
Uit de aansluitende forumdiscussie waren nog twee opmerkelijke zaken te melden: Chris Bruijnes (directeur van het convenant “Meer met Minder”) pleitte voor meer verplichtend beleid voor isolatie van de bestaande bouw. Dit terwijl zijn projectorganisatie eigenlijk wil “verleiden”. En Arjan Dikmans (directeur Schoon en Zuinig) stelde dat aanstaand voorjaar een aanscherping van het beleidsprogramma is te verwachten van minister Jacqueline Cramer waarmee de doelen wel gehaald gaan worden. De naast hem gezeten Frits de Groot (VNO-NCW) stelde echter dat van het bedrijfsleven niet meer te verwachten valt dan de nu vastgelegde convenanten. Verder werd door diverse sprekers benadrukt dat de blik niet te star gericht moet zijn op 2020, want het echte doel is een grotere emissiereductie in 2050. De makkelijke maatregelen zijn al genomen en de mechanismen moeten worden gevonden om het drastischer doel te bereiken. PBL en ECN sloten af met de belofte om volgend jaar meer werk te verrichten gericht op doelen voor 2050 en de daarvoor nodige beleidsinstrumenten.

Presentaties / Programma

Dagvoorzitter

Joop Oude Lohuis (PBL)

De aftrap: Het huidige beleidstekort

Ton van Dril (ECN)

Maatregelen uit het Optiedocument

Industrie, energiesector en landbouw

Koen Smekens (ECN)

Gebouwde omgeving

Marijke Menkveld (ECN)

Verkeer en vervoer

Anco Hoen (PBL)