ECN draagt bij aan studie naar duurzaamheid biobrandstoffen in 2020

Op de vraag of biobrandstoffen duurzaam kunnen zijn in 2020 wordt in een gezamenlijke studie van ECN met Wageningen Universiteit en Research Centrum, Ecofys en het Planbureau voor de Leefomgeving antwoord gegeven. De conclusie is dat bij een 10% bijmengdoelstelling door Nederland in 2020 niet aan alle duurzaamheidscriteria zal worden voldaan zoals vastgesteld door de commissie Cramer voor biobrandstoffen. Hierbij is niet gekeken naar mogelijk aanvullend beleid om deze negatieve effecten te beperken of om biobrandstoffen te stimuleren die wel aan de Cramer criteria voldoen.

Analyse van duurzaamheidsaspecten biobrandstoffen
De verwachting is dat de komende jaren meer landbouwgrond nodig zal zijn voor de productie van voedsel. De snelheid waarmee de productiviteit per hectare in de landbouw kan worden vergroot zal volgens de meeste projecties niet gelijk op kunnen gaan met de sterk stijgende vraag naar voedsel.

Een extra vraag naar biobrandstoffen voor 2020 zal de druk op landbouwgrond verder vergroten, met negatieve gevolgen voor biodiversiteit. De directe reducties in emissie van broeikasgassen door biobrandstoffen zijn over het algemeen positief, mits de gewassen op een goede landbouwkundige manier zijn geteeld. Aangezien het landbouwareaal voor voedselproductie waarschijnlijk zal toenemen gedurende de komende decennia, zal de productie van energiegewassen voor biobrandstoffen een directe en indirecte claim leggen op natuurgebieden. Daarbij maakt het niet uit of deze energiegewassen ook voor voedsel kunnen worden gebruikt.

De ontginning van natuurgebieden, waar ook ter wereld, kan een grote impact hebben op de emissies van broeikasgassen. Afhankelijk van de opgeslagen hoeveelheden koolstof in de vegetatie en de bodem, de gekozen energiegewassen en teelttechnieken kan dit tot extra emissies van broeikasgassen leiden, waardoor directe besparingen in de keten teniet worden gedaan. Bij het gebruik van marginale of gedegradeerde gronden kan het effect positief zijn maar het is onzeker of op deze gronden op korte termijn veel geproduceerd zal worden.

Omdat in de studie niet is gekeken naar gevolgen van mogelijk aanvullend beleid, is gebruik gemaakt van twee perspectieven om met deze negatieve aspecten om te gaan. Eén perspectief geeft aan dat zelfs significante veranderingen binnen het komende decennium de negatieve effecten van biobrandstoffen niet afdoende kunnen verminderen. Een tweede perspectief veronderstelt dat omvangrijke inspanningen nodig zijn om die negatieve effecten te reduceren.

Het rapport is dinsdag 9 juni j.l. naar de Tweede Kamer gestuurd door het Ministerie van VROM. In haar begeleidende brief meldt VROM dat het tweede perspectief past in de lijn die Nederland en Europa met de Europese richtlijn hernieuwbare energie hebben gekozen. Volgens VROM zal deze studie zwaar wegen bij de standpuntbepaling van het kabinet ten aanzien van de hoeveelheid hernieuwbare energie in de sector verkeer en vervoer.

Het rapport is hier te downloaden.