[To ECN Homepage]  File in de gasleiding

  [Homepage ECN-Nieuwsbrief] --> [Artikel ECN-Nieuwsbrief]  

Titel : File in de gasleiding
Publicatie datum: : december 2005
Trefwoorden: : Aardgas, transportcapaciteit, congestie, gasleidingen Nederland
Zie ook: : http://www.ecn.nl/library/reports/2005/c05098.html

De Nederlandse tarieven voor het transport van aardgas behoren tot de laagste van Europa. Door deze lage prijzen is Nederland, ten koste van Duitsland, een populair doorvoerland voor gas. Bij nog lagere tarieven wordt Nederland voor buitenlandse partijen nog aantrekkelijker om grote hoeveelheden gas via Nederland te transporteren. ECN heeft in opdracht van Gastransport Services B.V. (GTS) -vroeger onderdeel van de Gasunie- onderzocht wat de gevolgen zijn van verandering van gastransporttarieven in Nederland voor de omvang en impact van genoemde doorvoerstromen.

Onder invloed van de Richtlijnen Gastransport van DTe zijn de Nederlandse gastransporttarieven in de afgelopen jaren fors verlaagd, jaarlijks gemiddeld met nominaal 5 procent. Vergelijkende studies naar gastransporttarieven tonen aan dat de Nederlandse gastransporttarieven tot de laagste in Europa behoren. Dit zou reeds geresulteerd hebben in omleidingen van gas uit het naburige Duitse gastransportnetwerk naar het Nederlandse.

Op zich is dit geen bezwaar omdat dit bijdraagt aan de omzet van GTS. Als een dergelijke omleiding echter ook verdringing van gas voor afzet aan de Nederlandse eindafnemers betekent, komt de leveringszekerheid in gevaar (voldoende transportcapaciteit bij koude perioden). Aangezien Gastransport Services (GTS) verplicht is de leveringszekerheid te waarborgen ontstaat hier een spanningsveld.

Uit onderzoek van het Energieonderzoek Centrum Nederland (ECN) blijkt dat tijdens het winterseizoen door deze 'druk' een grotere kans bestaat op 'verstopping' van het Nederlandse gasleidingnet. Door deze overbelasting van het gasleidingnet kan de leveringszekerheid niet meer worden gegarandeerd en de eindverbruikers kunnen 's winters zonder gas komen te zitten.

ECN-onderzoeker Wietze Lise: "Dat verlaging van het gastransporttarief door Nederland leidt tot verdringing van gas in het Nederlands gastransportnetwerk staat ook bekend als het Jepma-effect." Een aantal jaren geleden was het de Groningse hoogleraar Jepma die dit effect voor het eerst analyseerde. ECN heeft aan de hand van berekeningen met het speltheoretische model van de gasmarkt (GASTALE) dit effect nu bevestigd. Het effect kan op grafische wijze worden geïllustreerd.


Verband tussen daling van Nederlands transporttarief ten opzichte van Duitsland en congestiegevaar.

Uit de figuur kan worden afgelezen dat een tariefsverlaging in Nederland ten opzichte van het buitenland in eerste instantie zal leiden tot een verhoging van de totale hoeveelheid gastransport door Nederland, dit is aangegeven met de rode lijn. De doorvoercapaciteit is echter beperkt, deze is aangegeven met de blauwe lijn. Wanneer de rode lijn, de blauwe lijn kruist is er sprake van volledige benutting van capaciteit. Een verdere tariefsverlaging zal nu in principe congestiegevaar in Nederland opleveren, aangezien er geen overcapaciteit meer in het Nederlandse gastransportnet aanwezig is. Deze situatie doet zich tijdens het winterseizoen voor, hetgeen is aangegeven met het gele vlak.

Op basis van een kwantitatieve modelanalyse kan worden gesteld dat een verlaging van het Nederlands gastransporttarief ten opzichte van het buitenland zal leiden tot een omleiding door Nederland en een congestie van het Nederlandse netwerk tijdens het winterseizoen. Dit houdt verband met het feit dat het Nederlandse Noord-Zuid traject in de winter al volledig wordt benut, waardoor elke omleiding rechtstreeks tot verdringing leidt. Indien de Nederlandse gastransporttarieven worden verlaagd ten opzichte van de Duitse, laat de congestiegevaar indicator onmiddellijk zien dat er congestie optreedt op de Nederlandse Noord-Zuid route. Dit lijkt reden genoeg om de nodige voorzichtigheid te betrachten met betrekking tot tariefdalingen van het Nederlands gastransport.

Informatie:
Meer informatie en een gedetailleerde analyse van effecten van een verlaging gastransporttarieven binnen het GASTALE-model, kunt u vinden in het rapport " Druk in de gasleiding; Verband tussen tarieven voor gastransport, omleidingstromen en congestie in Nederland" van Wietze Lise, Jeroen de Joode en Maroeska Boots, ECN Beleidsstudies. U kunt het rapport vinden op onze website via http://www.ecn.nl/library/reports/2005/c05098.html

Contact:
Wietze Lise
ECN Beleidsstudies
Tel. 0224 - 56 4511
lise@ecn.nl


Update: december 2005