Stopt klimaatverandering door opslag CO2?

Titel	:	Stopt klimaatverandering door opslag CO2?
Publicatie datum:	:	oktober 2005
Trefwoorden:	:	Carbon storage, economical feasability, storage potential
Zie ook:	:	www.ipcc.ch

Ondergrondse opslag van het broeikasgas koolstofdioxide kan op termijn een belangrijke bijdrage leveren aan het terugdringen van de wereldwijde uitstoot. Samen met maatregelen als energiebesparing en hernieuwbare energieopwekking, kan het de verandering van het klimaat verminderen.

Na een uitgebreid onderzoek, waar meer dan honderd auteurs uit de hele wereld bij betrokken waren, blijkt uit een rapport van het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) dat het voorkomen van klimaatverandering door de toepassing van CO2-afvang en -opslag tenminste 30 procent goedkoper kan dan wanneer alleen andere maatregelen worden toepast. Het rapport kwam tot stand onder leiding van het Milieu- en Natuurplanbureau (MNP) en Energieonderzoek Centrum Nederland (ECN). Schematisch overzicht van de mogelijkheden tot ondergrondse en onderzeese opslag van CO2. Het IPCC, het wetenschappelijke orgaan voor klimaatveranderingsstudies van de Verenigde Naties, bracht recentelijk het rapport "Carbon Dioxide Capture and Storage" uit. Het rapport gaat over de technologieën waarmee CO2, afkomstig van de verbranding van fossiele brandstoffen, kan worden afgevangen en opgeslagen in producerende of lege gas- of olievelden, kolenlagen, diepe zoutwaterreservoirs, minerale gesteenten en in oceanen. ECN-onderzoeker Heleen de Coninck: "De technieken die in het rapport beschreven zijn, zijn voor een deel al ver ontwikkeld, maar een aantal staan nog in de kinderschoenen. Bijvoorbeeld de injectie van CO2 in producerende olievelden is zeer gebruikelijk in de Verenigde Staten om de olieproductie op te voeren. Voor de opslag van CO2 wordt die techniek echter nog niet gebruikt. Koolstofdioxide kan ook worden opgeslagen in oceanen, maar dat kan schadelijke gevolgen hebben voor de daarin levende organismen, en ligt heel gevoelig bij de politieke en publieke opinie. De opslag in zee, op een diepte van meer dan 800 meter, is mede daarom nog in de onderzoeksfase." De mondiale ondergrondse opslagcapaciteit is groot genoeg om de gehele huidige werelduitstoot van CO2 voor minstens tientallen jaren op te bergen. Bij zorgvuldige selectie van de ondergrondse reservoirs en toepassing van de beste technieken, zijn de risico's van lekkage klein. De Coninck: "In geologische reservoirs kan de koolstofdioxide tot in lengte van dagen opgeslagen worden. De CO2 lost op in formatiewater en mineraliseert ook langzaam. Een dichte caprock zorgt dat eventuele lekwegen zijn afgedekt; een monitoring programma en afdichtingsmethoden staan standby om problemen op te lossen wanneer er onverhoopt toch lekkage ontstaat. De Nederlandse overheid beschouwt 'schoon fossiel' -dat wil zeggen gebruik van fossiele brandstoffen zonder dat CO2 in de atmosfeer komt- als een van de drie sporen van het nationale klimaatbeleid. Andere sporen zijn energiebesparing en hernieuwbare energiebronnen. In de recent verschenen Miljoenennota stelt het Kabinet extra middelen ter beschikking voor de overgang naar een duurzame energievoorziening, waaronder ook een demonstratieproject voor CO2-opslag. De Nederlandse elektriciteitssector heeft al aangeboden om te investeren in een dergelijk demonstratieproject. Afvang van CO2 bij een elektriciteitscentrale in Maleisië. De CO2 wordt gebruikt voor het maken van ureum. Elektriciteitscentrales en de grootschalige industrie zijn de voornaamste bronnen waar CO2 zou kunnen worden afgevangen. Om CO2-opslag wereldwijd commercieel aantrekkelijk te maken is het nodig dat er kosten zijn verbonden aan de uitstoot van CO2, wat nu alleen in Europa en Japan nog maar het geval is. Afvang, transport en opslag gaan ook gepaard met aspecten als veiligheid, gezondheid, milieu, en juridische kwesties. Kooldioxide is in hoge concentraties schadelijk voor de gezondheid. Het rapport gaat ook in op de risico’s van lekkage uit opslagreservoirs en op de manieren om die risico’s klein te houden. Op het eerste Nationale Symposium Schoon fossiel voor Nederland op 23 november zal Dr.ir. Bert Metz, co-voorzitter van de IPCC werkgroep III (Mitigatie), het rapport nader toelichten. Daarnaast geven de staatssecretaris van Geel en vier andere experts een overzicht van de mogelijkheden van CO2 afvang en opslag in Nederland. De middag wordt afgesloten met een socratisch debat waarin de panelleden, op speelse doch indringende wijze, worden bevraagd over de kansen en dilemma's van Schoon Fossiel. Het debat vindt plaats onder leiding van Tweede-Kamerleden drs. Paul de Krom (VVD) en ir. Diederik Samsom (PvdA). Aanmelden en meer info: www.symposium.co2-cato.nl Informatie: Het gehele IPCC rapport is in te zien op http://www.ipcc.ch/activity/srccs/index.htm Hier kunt u de afzonderlijke hoofdstukken downloaden. Contact: Heleen de Coninck ECN Beleidsstudies Tel. 0224-56 4316 deconinck@ecn.nl