Nieuwbouwwoningen nog zuiniger

Titel	:	Nieuwbouwwoningen nog zuiniger
Publicatie datum:	:	1 april 2004
Trefwoorden:	:	EPC, EPN, Ecobuild Research, nieuwbouw
Zie ook:	:	http://www.ecn.nl/dego/products/ecobuild/index.nl.html

Nieuwbouwwoningen kunnen nog energiezuiniger. Dit is gebleken uit de door ECN gepubliceerde resultaten van het project Ecobuild-Research fase I. Het grote energiebesparingspotentieel ligt in het verbeteren van de bouwkwaliteit en het verlagen van het eigen energiegebruik van technische installaties voor verwarmen, koelen en ventileren.

De eerste fase van het project Ecobuild-Research heeft als doel te komen tot een energieconcept waarmee een halvering van het energiegebruik voor nieuwbouwwoningen behaald kan worden. Gemeten naar de energieprestatiecoëfficiënt (EPC) komt dit neer op een waarde van 0,5. De EPC is de maat voor het primaire energiegebruik van gebouwgebonden installaties die ruimteverwarming, ventilatie, warm tapwater en verlichting verzorgen. Randvoorwaarden bij het realiseren van een lagere EPC zijn een goed comfort, een gezond binnenklimaat, beperkte meerkosten en een lage milieubelasting door het gebruik van materialen. De drie testwoningen op het ECN-terrein met elk hun eigen opbouw. Bij het verbeteren van de energieprestatie gaat het om: A) Het reduceren van de energiebehoefte (bijvoorbeeld door goede isolatie). B) Het optimaal inzetten van duurzame energie. C) Het zo efficiënt mogelijk inzetten van eventueel benodigde fossiele energie. Onderzoeksprojecten om het wonen energiezuiniger te maken, staan volop in de belangstelling. Vooral betaalbare, duurzame woonconcepten voor goedkopere koopwoningen, huurwoningen en de renovatiesector worden gevraagd. Om dergelijke concepten te ontwikkelen, hebben Energieonderzoek Centrum Nederland (ECN), BAM Wilma, Econosto, Limburg Kozijnen, Aedes Vereniging van woningcorporaties, onderzoeksinstituut OTB (TU Delft) en Heembeton, het Ecobuild consortium opgericht dat in 1999 het project Ecobuild Research is gestart. Om verschillende pakketten aan maatregelen uit te werken en te testen, is op het ECN-terrein een drietal woningen gebouwd door het Ecobuild consortium. De woningen zijn qua bouw en indeling gebaseerd op de tuinkamertussenwoningen zoals deze door NOVEM zijn gedefinieerd en bijvoorbeeld op verschillende VINEX-locaties worden gebouwd. Gedurende ongeveer één jaar is in de woningen een uitgebreid meet- en testprogramma uitgevoerd. Bewoning is door simulatiesystemen nagebootst om de eigenschappen zo realistisch mogelijk, maar wel onder gecontroleerde omstandigheden, te kunnen onderzoeken. Aan de hand van metingen en testen kan een basispakket van maatregelen worden opgesteld dat in de bouw grootschalig ingevoerd kan worden en, in combinatie, zal leiden tot een energieprestatie die het streefniveau dicht benadert. Door efficiënte ventilatiesystemen en een grotere inzet van energiezuinige technieken in systemen die duurzame energie opwekken, is zelfs een nog betere energieprestatie te verwachten. Belangrijke randvoorwaarde voor het daadwerkelijk realiseren van de beoogde energieprestatie is dat er tijdens de bouw voldoende aandacht wordt besteed aan de luchtdichtheid van de woning. Ongewilde en ongecontroleerde luchtverversing door kieren en naden leidt tot een flinke toename van het energiegebruik voor ruimteverwarming en een oncomfortabel binnenklimaat (tocht). Luchtverversing is een taak van het ventilatiesysteem en dient gecontroleerd te gebeuren. Met behulp van de metingen en op basis van de simulatiemodellen kan niet alleen een evaluatie van de energieprestatie van de woning worden uitgevoerd, maar ook een evaluatie van het binnencomfort. Om effecten van genomen maatregelen op de gezondheid van bewoners te kunnen inschatten zijn de risico’s van allergische reacties en longaandoeningen bepaald. Risico’s van geluidshinder zijn bepaald door geluidsmetingen. Voor de acceptatie van de woning en de gebouwinstallaties door bewoners, is het van belang dat het wooncomfort ook in de zomer aan de gestelde eisen voldoet. Dit voorkomt dat bewoners achteraf bijvoorbeeld airconditioning gaan aanschaffen waardoor het energiegebruik weer toeneemt. Effectieve zonwering is daarbij een noodzaak en het opnemen ervan in nieuwbouwwoningen verdient aanbeveling. Veelbelovend is een systeem waarbij de aangezogen ventilatielucht in de zomer door de bodem wordt gekoeld waarbij in de winter door hetzelfde systeem, de ventilatielucht wordt voorverwarmd. Dit leidt tot energiebesparing en verhoging van het comfort. In fase II van het project Ecobuild Research zullen verschillende, in fase I ontwikkelde, combinaties van maatregelen en inzichten verder worden uitontwikkeld waarbij de geconstateerde knelpunten worden aangepakt en het energieprestatieniveau verder wordt verbeterd. Uiteindelijk doel hierbij is het behalen van een energieneutrale situatie. Hierbij zal het energiegebruik op jaarbasis geheel worden gedekt uit lokaal gewonnen duurzame energie. Ook in fase II wordt gebruik gemaakt van de testwoningen op het ECN-terrein. Partners van ECN in deze fase zijn Itho uit Schiedam en onderzoeksbureau OTB van de TU Delft. Informatie: ECN-rapport ‘Verbetering van energieprestatie voor nieuwbouwwoningen: Verslag eerste fase project Ecobuild Research’ door Wim Gilijamse, Ernst-Jan Bakker en Niels Sijpheer van ECN DEGO. Het rapport is te lezen via http://www.ecn.nl/library/reports/2004/c04018.html Contact: ECN DEGO Ernst-Jan Bakker 0224 – 56 4974 e.bakker@ecn.nl Niels Sijpheer 0224 – 56 4988 sijpheer@ecn.nl