Stadsbus op waterstof flink schoner

Titel	:	Stadsbus op waterstof flink schoner
Publicatie datum:	:	26 september 2003
Trefwoorden:	:	brandstofcel, waterstof, bus, GVB, Amsterdam, milieu, rendement
Zie ook:	:	http://www.ecn.nl/bct/research/fuelcell_vehicles/

In Amsterdam rijden binnenkort enkele stadsbussen op waterstof. Uit een analyse van ECN blijkt dat ze een stuk milieuvriendelijker zijn dan conventionele bussen.

Wetenschappers van het Energieonderzoek Centrum Nederland (ECN) hebben het milieupotentieel in kaart gebracht van stadsbussen die zijn voorzien van brandstofcellen. Omdat deze bussen waterstof als brandstof gebruiken, hebben de onderzoekers naast het voertuiggebruik ook naar de productie van de brandstof gekeken. Uit deze zogeheten Well-to-Wheels analyse volgt dat brandstofcelbussen een stuk schoner blijken dan conventionele bussen. De belangrijkste winst wordt behaald bij het terugdringen van de uitstoot van luchtvervuilende emissies, met name stikstofoxiden en fijn stof. In tegenstelling tot de bussen die op diesel rijden, stoot een brandstofcelbus zelf geen broeikasgassen of luchtvervuilende emissies uit, maar dit komt nog wel vrij bij de productie van de brandstof. Toch ligt de netto uitstoot aan broeikasgassen ongeveer 30 tot 40 procent lager dan bij diesel. Voor emissies zoals stikstofoxiden en fijn stof ligt dit percentage nog hoger. Besparing De analyse van ECN geeft aan dat het effect van brandstofcellen relatief hoog uitvalt voor stadsbussen. Dit komt naast de hogere energie-efficiency tevens door de mogelijkheid om remenergie op te slaan. Dit zorgt voor een lager brandstofverbruik, waarbij de mate van besparing afhangt van rijgedrag en ritpatroon. Door de relatief vele stops bij een stadsbus is de besparing aan brandstof groter dan bij vrachtwagens. Een kritische stap vormt de productie en distributie van waterstof, met name wanneer deze op locatie geproduceerd moet worden. Het is daarom belangrijk om naast de ontwikkeling van de brandstofcel ook onderzoek te doen naar kleinschalige efficiënte waterstofproductie uit aardgas. Deze vorm van waterstofproductie is voor grootschalige toepassingen qua energiebesparing voordeliger dan elektrolyse, het splitsen van water met elektriciteit. Voor de kleinschalige demonstratieprojecten is elektrolyse echter een aantrekkelijke optie vanwege de eenvoud en de lagere aanschafprijs van de installatie. Prototype lichtgewicht bus met hybride aandrijving, type X-97 van firma Den Oudsten. Deze bus heeft ECN als uitgangspunt gebruikt voor de Well-to-Wheels studie Demonstratie Vrijwel alle grote autofabrikanten experimenteren momenteel met prototypen van auto’s met brandstofcellen. Enkelen hebben reeds een kleine serie personenauto’s in gebruik waarmee ze ervaring opdoen in de praktijk. De weg naar een commercieel product is echter nog lang. Eerst moeten nog vele hindernissen worden genomen, zoals het transport en opslag van waterstof. Marktintroductie van bussen op waterstof lijkt wat dat betreft dichterbij. In de Verenigde Staten en in Duitsland zijn al demonstratieprojecten uitgevoerd waarbij enkele bussen deel uitmaakten van reguliere dienstregelingen. Dit jaar zal een belangrijke stap worden gezet met de introductie van een dertigtal bussen in tien verschillende Europese steden, waaronder Amsterdam. Het Gemeentelijk Vervoerbedrijf (GVB) laat vanaf eind 2003 twee jaar lang drie lijnbussen op waterstof rijden. Hiervoor zijn in Amsterdam-Noord een tankinstallatie en een gebouw neergezet voor de productie en opslag van waterstof. Deze proef maakt onderdeel uit van het internationale project Clean Urban Transport for Europe (CUTE), waarvoor de Europese Unie 18,5 miljoen euro heeft uitgetrokken. Aan dit project doen behalve Amsterdam ook Barcelona, Madrid, Londen, Hamburg, Luxemburg, Porto, Stockholm, Reykjavik en Stuttgart mee. Gezonder In opdracht van Novem werkt ECN ook aan het Traffic Decision Support System (TDSS), een instrument ter ondersteuning van beslissingen over inzet van schone vervoerstechnologie in steden. Het project wordt uitgevoerd in samenwerking met de dienst Infrastructuur, Verkeer en Vervoer (IVV) en de Gemeentelijke Geneeskundige en Gezondheidsdienst (GG&GD) van de gemeente Amsterdam. Onlangs is een case studie verricht naar de grootschalige inzet van brandstofcelbussen in Amsterdam. Hieruit bleek dat vervanging van driehonderd GVB-bussen door exemplaren met brandstofcellen zal leiden tot een gemiddelde afname van het fijn stof-gehalte in Amsterdam van ongeveer een halve microgram per kubieke meter. Geschat wordt dat hierdoor twee personen per jaar minder zullen overlijden. Op de lange termijn ligt het effect hoger: op basis van literatuuronderzoek kan worden berekend dat met de hierdoor veroorzaakte hogere levensverwachting Amsterdam ongeveer tien miljoen euro kan besparen op maatschappelijke kosten. Brandstofcelbussen op TV Op maandag 29 september 2003 zendt RLT-5 van 22:00 tot 22:30 uur het TV-programma 'Stapel op auto's' uit met een reportage over brandstofcelbussen. Huub Stapel presenteert het programma, waarin Ronald Mallant van ECN Brandstofceltechnologie enkele vragen beantwoordt over het gebruik van waterstof in voertuigen. Meer informatie: ECN-rapport ‘Brandstofcelbussen en –distributievrachtwagens in de stedelijke omgeving. Een analyse van het milieupotentieel’ door Frans Tillemans van ECN Brandstofceltechnologie en Ad den Ouden van ECN Schoon Fossiel. Het rapport is te downloaden via http://www.ecn.nl/library/reports/2003/c03009.html Contact: Ronald Mallant ECN Brandstofceltechnologie 0224 – 56 4589 mallant@ecn.nl