Zonwering houdt zonnewoning koel

Titel	:	Zonwering houdt zonnewoning koel
Publicatie datum:	:	4 september 2003
Trefwoorden:	:	PZE, woning, zonne-energie, besparing, comfort, zonwering
Zie ook:	:	http://www.ecn.nl/library/reports/2003/c03002.html

ECN heeft een energiezuinige woning ontworpen die zichzelf verwarmt met zonlicht. De sterk geïsoleerde woning heeft geen klassiek verwarmingssysteem nodig en raakt dankzij een goede zonwering niet oververhit in de zomer.

Onderzoekers van het Energieonderzoek Centrum Nederland (ECN) hebben een zeer energiezuinige woning ontworpen. Deze zogeheten Passieve Zonne-energie(PZE)-woning beschikt onder meer over circa 40 cm dikke isolatie, drievoudige beglazing in de ramen, een luchtdichte bouwwijze en warmteterugwinning uit ventilatielucht. Door een goede oriëntatie en raamgrootte maakt de woning optimaal gebruik van passieve zonne-energie, invallend zonlicht dat vanzelf wordt omgezet in warmte. Samen met de interne warmteproductie van bewoners en apparaten wordt de woning nagenoeg geheel verwarmd. Hierdoor heeft de woning geen conventioneel verwarmingssysteem nodig. Om de woning in de winter warm genoeg te houden kan worden volstaan met licht naverwarmen van ventilatielucht. Om de woning tijdens de zomer koel te houden, is een goede buitenzonwering nodig. Hierdoor kan een energieverslindend koelsysteem achterwege blijven. ECN-onderzoekers Bart de Boer en Henk Kaan beschrijven hoe het ontwerp van de woning is ontstaan. “Er bestaan algemene richtlijnen voor het energiebewust ontwerpen van nieuwbouwwoningen. Daarnaast zijn er extra maatregelen nodig voor de PZE-woning. Inmiddels staan er in Europa al een aantal gerealiseerde PZE-woningen. Zo heeft Duitsland al veel ‘Passivhäuser’ gebouwd. Uit de praktijkervaringen blijkt dat deze woningen goed functioneren,” aldus Kaan. Het PZE-ontwerp van ECN gaat nog een stap verder met energiebesparende maatregelen: voor naverwarming van ventilatielucht kan ook voor een gasketel worden gekozen in plaats van een warmtepomp zoals in Duitsland gebruikelijk is. De Boer: “We hebben een gebouw- en energieconcept opgesteld, waarbij we met computersimulaties hebben bepaald hoe de woning optimaal gebruik kan maken van passieve zonne-energie en diverse energiebesparende maatregelen.” Visualisatie van het voorlopig ontwerp van de PZE-woning Verwarming Uit de berekeningen blijkt dat de ontworpen PZE-woning van ECN slechts een tiende deel (jaarlijks circa 40 m3 aardgas bij een vloeroppervlak van 140 m2) aan energie nodig heeft voor ruimteverwarming ten opzichte van een standaard nieuwbouwwoning. Het totale jaarlijkse energiegebruik (inclusief warm tapwater en huishoudelijke apparaten) wordt, mede door inzet van zonnecollectoren, ingeschat op circa 330 m3 aardgasequivalenten. Dit is minder dan een derde van het verbruik van een standaardwoning. Wat betreft oververhitting blijft het ontwerp met 30 tot 60 uur, waarin de temperatuur in verwarmde ruimtes de 25 oC overschrijdt, ruim binnen de norm van maximaal 300 uur. De Boer benadrukt dat een goede zonwering cruciaal is: “Binnenzonwering zoals beweegbare jaloezieën, lamellen en gordijnen schermen weliswaar af tegen het zonlicht, maar dit gebeurt pas nadat het licht door het glas naar binnen is getreden. Hierdoor hebben ze minder effect. Buitenzonwering, zoals een zonnescherm of een dakoverstek, beperkt oververhitting in het huis tot een minimum en verdient daardoor de voorkeur.” De kosten voor een PZE-woning blijken mee te vallen, zo valt op te maken uit het rapport van ECN. De meerkosten voor maatregelen zoals extra isolatie van gevels, ramen en kozijnen en toepassing van buitenzonwering, worden geschat op 10.000 euro. Door het geringe energieverbruik kunnen de meerkosten ruim binnen de levensduur van de woning terugverdiend worden aldus De Boer. “Het zou mooi zijn, als Nederland op grote schaal PZE-woningen gaat bouwen. Het ontwerp biedt voldoende aanknopingspunten voor nieuwe ontwikkelingen op het gebied van energiebesparende materialen, bouwconstructies en installaties. De volgende stap is het aantonen van de uitvoerbaarheid en prestatie van het PZE-woningconcept. Dit willen we doen met een demonstratieproject in Nederland. We hebben daarover contact met een woningbouwvereniging.” Meer informatie: ECN-rapport ‘De optimale PZE-woning. Literatuurstudie, Conceptontwikkeling & Voorlopig Ontwerp’ door Bart de Boer, Henk Kaan, Maurice Jong, Frans Koene en Karin Strootman van ECN Duurzame Energie in de Gebouwde Omgeving (DEGO). Het rapport is in te zien en te downloaden via http://www.ecn.nl/library/reports/2003/c03002.html Contact: Bart de Boer ECN DEGO 0224 – 56 4901 b.deboer@ecn.nl