Verslag congres 'Energie...vanzelfsprekend?'

Titel	:	Verslag congres 'Energie...vanzelfsprekend?'
Publicatie datum:	:	3 juli 2003
Trefwoorden:	:	verslag, congres, NMNH, energie, keuze, Trilemma, debat, Terlouw
Zie ook:	:	http://www.nmnh.nl

Woensdag 18 juni j.l. vond het 220e jaarcongres van de Nederlandsche Maatschappij voor Nijverheid en Handel (NMNH) plaats bij ECN in Petten. Het congres ging in op energiekeuzes.

Circa 175 personen, voornamelijk NMNH-leden afkomstig uit het bedrijfsleven, werden in het Auditorium verwelkomd door Kees van der Klein, adjunct-directeur van ECN. NMNH-voorzitter Richard de Lange hield een inleiding over ‘Energie…vanzelfsprekend’, het thema van het jaarcongres. Hij stipte diverse energiekeuzes aan, zoals liberalisering van de energiemarkt, toepassing van duurzame energie, en openhouden van de optie kernenergie. Wat voor maatschappelijke gevolgen kunnen deze energiekeuzes hebben voor de toekomst? Dit werd inzichtelijk gemaakt met het Trilemma-keuzespel, dat Hans Bais van ECN presenteerde. In dit spel kwamen drie toekomstvisies aan bod, die werden uitgebeeld door fictieve volksvertegenwoordigers. Actrice Ellis van den Brink speelde mevrouw Burger, representante van de realistische visie Beheren. Zij wilde zich indekken voor mogelijk negatieve toekomstige ontwikkelingen vanwege de onzekerheid daarover. Haar opponenten waren acteur Frederik de Groot alias meneer Vrijma, voorvechter van de optimistische vrije marktvisie Benutten, en acteur Jan Anne Drenth oftewel meneer Altèrna, die stond voor de idealistische visie Behoeden en een voorstander was van een versobering van de westerse leefstijl. Dit alles ging gepaard met de nodige humoristische kwinkslagen, waar het publiek lachend op reageerde. Acteerwerk tijdens het Trilemma-spel. V.l.n.r. Frederik de Groot, Ellis van den Brink, Hans Bais en Jan Anne Drenth Toch had het spel een serieuze achtergrond. Na kennismaking met de startsituatie in 1992 en de politieke standpunten konden de aanwezigen met een stemkastje vier keer hun stem uitbrengen op één van de drie politici. Elke keer kwam er een winnaar uit de bus die de koers bepaalde gedurende zeven jaar. Vervolgens werd de resulterende situatie geschetst onder het uitgevoerde beleid. In de loop van het spel, dat in 2020 eindigde, bleek dat de balans tussen welvaart, energie en milieu lastig is te vinden vanwege de complexe interacties. Ook werd duidelijk dat energie- en milieuproblemen niet van de ene op de andere dag zijn op te lossen, en dat oplossingen moeten worden ondersteund door een consistent beleid. Dit vergt een gedegen visie voor de lange termijn, zo concludeerde Bais. Debat Na de lunchpauze leidde Jan Terlouw, oud-minister en voorzitter van de Raad van Toezicht, een debat over de verantwoordelijkheid voor energie, economie & milieu. Hierin voelde hij kopstukken uit de energiesector aan de tand over hun opvattingen. Opmerkelijk was dat alle vertegenwoordigers uit het bedrijfsleven de liberalisering van de energiesector toejuichten, ondanks de negatieve berichtgeving over stijgende prijzen en stroomstoringen. Volgens George Verberg, hoofddirecteur van de Gasunie, verloopt de liberalisering niet probleemloos, maar ‘we moeten eerst over die drempel heen’. Wel zag hij voordeel voor consumenten, die hun eigen energieleverancier kunnen kiezen. Tweede Kamerlid Fred Crone, energiespecialist van de PvdA, zag als gevaar dat energiebedrijven te weinig investeren in nieuwe elektriciteitscentrales. Dit in tegenstelling tot Nuon-topman Ludo van Halderen, die zei dat de bedrijven hiervoor wel de verantwoording nemen. Over kernenergie waren de meningen meer verdeeld. Coby van der Linde, directeur van het Clingendael International Energy Program, was ‘ambivalent’ over kernenergie en noemde maatschappelijke acceptatie een sterke factor naast de technologische ontwikkeling. Shell-directeur Henk Dijkgraaf zag de voordelen zoals de verminderde CO2-uitstoot, maar Crone vond de opslag van kernafval een groot probleem en vroeg zich af wie daarvoor de verantwoording moet dragen. Volgens hem verstoort het afval bovendien de marktwerking: het kan alleen voortbestaan door subsidie. Dit geldt nu nog ook voor duurzame energie, waarvan de opwekking efficiënter en goedkoper kan worden gemaakt, aldus Crone. De overheid moet duurzame energie stimuleren ‘tot de poort van de markt’, zo verwoordde Dijkgraaf een gedachte die meerdere deskundigen aansprak. Energiebesparing Nieuwe energietechnieken zijn echter helemaal niet nodig om het milieu te sparen, zo stelde Joop Reintjes, algemeen directeur van Nefit Buderus. Zo hebben zijn HR-ketels veel effect op energiebesparing. Ook de intensieve industrie bespaart veel energie, zei Gerard Nieuwendijk, directeur van de Huisvuilcentrale Alkmaar. Volgens hem is het mogelijk om duurzame energie te produceren tegen een concurrerende prijs. Verder kan elektronica voor een fikse energiebesparing zorgen, zei Bert Huiberts, directeur van Betronic. Hij ziet samenwerking als het middel om tot oplossingen te komen. De ondernemers waren het snel eens met hun optimisme over besparende technieken, zoals zuinigere verbrandingsmotoren in personenauto's. Is onze inspanning niet een druppel op een gloeiende plaat?, vroeg Terlouw zich tenslotte af. Dijkgraaf vond van niet: Nederland kan andere landen helpen met kennis over energie. Zo zou China over kunnen stappen van kolen op het schonere aardgas, waar we zelf veel ervaring mee hebben. Er is dus veel mogelijk, als het in de juiste banen wordt geleid. Dit geldt ook voor de liberalisering en kernenergie. Terlouw vatte daarom het debat als volgt samen in een advies aan beleidsmakers: wat voor keuze je ook maakt, doe het zorgvuldig, want energie is een belangrijke behoefte van de mens. Met deze conclusie kwam een eind aan een geslaagd congres. Meer informatie: Kijk op de website van NMNH http://www.nmnh.nl Hier staat onder 'Nieuws' een persbericht over het afgelopen debat tijdens het jaarcongres.