Docent bouwt energiezuinige woning in Leeuwarden

Titel	:	Docent bouwt energiezuinige woning in Leeuwarden
Publicatie datum:	:	17 april 2003
Trefwoorden:	:	energiebesparing, woning, bouw, docent, Goldsborough, Leeuwarden
Zie ook:	:	http://www.ecn.nl/dego/products/energy_concepts/index.nl.html

Hoe kan een particulier energiebesparing integreren in zijn huis? Milieukunde-docent David Goldsborough laat met hulp van ECN een energiezuinige woning bouwen in Leeuwarden.

David Goldsborough is docent Milieukunde aan het Van Hall Instituut in Leeuwarden. Momenteel is hij bezig met het bouwgereed maken van zijn nieuw te bouwen woning in de wijk Zuiderburen van de Friese hoofdstad. Een bijzondere woning die met behulp van ECN kan gaan beschikken over de laatste snufjes op het gebied van energiebesparing. David Goldsborough, docent Milieukunde aan het Van Hall Instituut te Leeuwarden “Ik heb één jaar in New Mexico gewoond,” vertelt David. “Daar wordt veel meer met zonne-energie gedaan dan bij ons. Als student was ik geïnteresseerd in zonne- en windenergie. Ik vond het interessant om te zien wat er allemaal mogelijk is. Ook in mijn vakgebied heb ik veel te maken met toepasbare en milieuvriendelijke oplossingen. Het lag voor mij dan ook voor de hand dat bij de bouw van mijn eigen huis energiebesparing en CO2-reductie een rol zouden gaan spelen.” Het contact met ECN kwam op de meest eenvoudige manier tot stand. “Ik heb ze op een gegeven moment eigenlijk gewoon opgebeld. Onder het mom van ‘twee weten meer dan één’ heb ik contact gezocht met Niels Sijpheer van ECN, die ik ken van verschillende publicaties op energiegebied. We kwamen al snel tot de conclusie, dat we op het gebied van energiebesparing en duurzame energie dezelfde ideeën hadden.” Niels: “David was op zoek naar nieuwe ontwikkelingen, naar vernieuwing. Wij zijn op zoek naar mogelijkheden om nieuwe ontwikkelingen in de praktijk te toetsen. We vullen elkaar dus aan.” De wijk Zuiderburen in Leeuwarden is door de gemeente aangewezen als locatie waar plaats is voor duurzame en architectonische vernieuwingen. Vijf woningen fungeren na realisatie een jaar lang als voorbeeldwoningen. Goldsborough heeft een aantal persoonlijke wensen aan zijn woning meegegeven. Zo wil hij de sfeer van een oud-Gronings schoolmeesterhuis achterhalen. “Oftewel lange gangen, hoge plafonds en bijna alles op de begane grond. Het is een uitdaging om deze aspecten te verwerken in een duurzame woning.” De eerste tekeningen van het huis zijn van de hand van architect Grietzen Bergsma, die een aantal jaren heeft gewoond en gewerkt in de Caribbean (Sint Maarten). Het ontwerp is gebaseerd op het omgekeerde principe van hoe in de tropen wordt gebouwd. Goldsborough is vastbesloten om in zijn woning de gewaagde combinatie van een passieve zonne-energiewoning en een houtskeletconstructie toe te passen. Het gevaar van oververhitting ligt hierbij in de zomer op de loer, welke met zonwering en natuurlijke ventilatie wordt onderdrukt. Aangezicht Zuidgevel van de door architect Grietzen Bergsma ontworpen woning Via hoge ruimtes, de centrale gang in het huis heeft een hoogte van achtenhalve meter, ontstaat op natuurlijke wijze een luchtstroming die benut kan worden voor ventilatie. Deze ventilatie is, afhankelijk van het seizoen, te regelen met een klepsysteem. Hiermee kan in de zomer het gevaar voor oververhitting worden bestreden. In de winter wordt geventileerd met een mechanisch balansventilatiesysteem met warmteterugwinning. Het isolatiemateriaal is gemaakt op cellulosebasis. Dit ‘ademende’ materiaal draagt ook bij aan de bestrijding van oververhitting in de zomer en in de winter wordt de kou buiten de deur houden. De wanden zijn dus dampopen in plaats van dampdicht. Aan ECN werd gevraagd de bedachte toepassingen dynamisch door te rekenen. Aan de hand van de resultaten wil Goldsborough een installatie plaatsen, die bij de woning past. “Ik wilde weten hoeveel capaciteit er nodig is. Overcapaciteit is niet nodig. Uit de berekeningen bleek dat, ondanks de 750 m3 inhoud, er slechts achthonderd aardgasequivalenten voor ruimteverwarming op jaarbasis nodig zijn. Dat is erg weinig, aangezien een vergelijkbare woning die voldoet aan het bouwbesluit (EPC = 1) ongeveer 1300 m3 aardgasequivalenten vraagt voor ruimteverwarming op jaarbasis. Een andere overeenkomst tussen Goldsborough en Sijpheer is de hang naar eenvoudige en betaalbare oplossingen. Niels: “Ik houd niet van overbodige toeters en bellen, net als David trouwens. Ik vind het belangrijk dat wat bij ECN ontwikkeld wordt, leidt tot toepassingen van nieuwe technologie in de praktijk. Om dat te bereiken mag het kostenplaatje niet te hoog uitvallen. Daarnaast moet er een balans zijn tussen investeren en isoleren. Hierbij vragen we ons af: heeft deze duurzame oplossing wel zin? Is het de investering waard?” Het vermijden van complexiteit was eveneens een verzoek van de gemeente Leeuwarden, die het project van Goldsborough subsidieert door de berekeningen van ECN voor hun rekening te nemen. Contact: Niels Sijpheer ECN Duurzame Energie in de Gebouwde Omgeving (DEGO) 0224 - 56 4988 sijpheer@ecn.nl