Voorkomen stroomuitval vereist ingrijpen in vrije energiemarkt

Titel	:	Voorkomen stroomuitval vereist ingrijpen in vrije energiemarkt
Publicatie datum:	:	30 januari 2003
Trefwoorden:	:	ICT, stroom, elektriciteit, risico, productie, capaciteit
Zie ook:	:	http://www.ecn.nl/library/reports/2002/rx03004.html

De gevolgen van langdurige stroomuitval zijn zo ernstig dat het voorkomen hiervan noodzakelijk is, ook wanneer dit ten koste gaat van de vrije marktwerking in de elektriciteitssector. Dit meldt ECN in een trendanalyse.

Martin Scheepers van het Energieonderzoek Centrum Nederland (ECN) beschrijft in een trendanalyse de dreiging van stroomuitval in een vrije energiemarkt. Hij voorziet dat vanaf 2005 de kans op een langdurige stroomonderbreking in Nederland toeneemt als er te weinig wordt geïnvesteerd in nieuwe elektriciteitscentrales. Hierbij geeft hij aan dat de overheid maatregelen kan nemen om dit te voorkomen, maar dat dit tegelijkertijd de vrije marktwerking in de elektriciteitssector beperkt. “In Nederland duurt een stroomonderbreking meestal minder dan een uur. Dit is vaak het gevolg van een storing in het elektriciteitsnet. Zodra de storing is verholpen wordt de levering van elektriciteit gewoon hervat. Als een storing echter langer duurt, nemen de economische en maatschappelijke gevolgen sterk toe. Gelukkig is de kans op langdurige stroomuitval in Nederland nog erg klein. Dat is vooral te danken aan uitbreiding van de productiecapaciteit van elektriciteitscentrales, die plaatsvond vòòr de invoering van de vrije elektriciteitsmarkt in 1998. Hierdoor is er tot circa 2005 nog voldoende reservecapaciteit beschikbaar. Als investeringen in nieuwe centrales echter uitblijven zal deze reserve beduidend lager worden dan 20 % van de totale capaciteit. Hierdoor neemt de kans op langdurige stroomuitval aanzienlijk toe. De mogelijke ontwikkeling van de reservecapaciteit in de Nederlandse stroomvoorziening Prijsprikkels Met de liberalisering van de energiemarkt is de besluitvorming over de bouw van nieuwe elektriciteitscentrales grondig veranderd. Door de stroomcrisis in Californië van begin 2001 en de dreigende tekorten in landen met geliberaliseerde elektriciteitsmarkten rijst de vraag of marktpartijen onder deze nieuwe omstandigheden voldoende zullen investeren in nieuwe productiecapaciteit. Dit zullen ze pas doen als ze zeker weten dat de elektriciteit uit de nieuwe centrale ook zal worden afgenomen tegen een prijs waarmee de gemaakte investeringskosten kunnen worden terugverdiend. Door onzekerheid over toekomstige marktprijzen zakt echter het animo om te investeren in nieuwe centrales. Wanneer investeringen slechts plaats vinden op basis van prijsprikkels uit de markt, zal de reservecapaciteit naar verwachting op een structureel te laag niveau komen te liggen. Om de stroomvoorziening te waarborgen lijkt additionele regelgeving wenselijk. Daarbij bestaat de keus uit marktverstorende maatregelen zoals het aanhouden van een strategische reserve door een onafhankelijke instelling zoals TenneT of een capaciteitsvergoeding die op vraag-en-aanbod is gebaseerd. Een geheel andere manier is om de elektriciteitsvraag te verminderen als vanwege een krap aanbod de marktprijs een bepaalde waarde overschrijdt. Hiervoor is een technische voorziening nodig bij de afnemers, een apparaat dat het aantal afgenomen kilowattuur begrenst. Hierdoor wordt zowel de hoeveelheid als prijs van de capaciteit door de markt bepaald. Dilemma De Minister van Economische Zaken staat voor de keuze de markt zijn werk te laten doen met het risico dat het misgaat, of tijdig maatregelen te nemen waarmee een continue levering van elektriciteit beter gegarandeerd kan worden. Het dilemma is dat, afhankelijk van de gekozen maatregel, de marktwerking wordt verstoord, er nieuwe risico’s op een niet goed werkende markt worden geïntroduceerd, of dat maatregelen worden genomen waarvan het niet zeker is of ze de gewenste zekerheid verschaffen. De economische en maatschappelijke gevolgen van een langdurige stroomonderbreking zijn echter zo ernstig dat een verbetering van de voorzieningszekerheid noodzakelijk is, ook wanneer dit betekent dat de vrije marktwerking in de energiemarkt moet worden ingeperkt.” Meer informatie: ‘Te weinig investeren in nieuwe elektriciteitscentrales vergroot risico´s op stroomuitval’ door Martin Scheepers van ECN-Beleidsstudies en Jeannette de Beus van APX. Het artikel is te lezen via http://www.ecn.nl/library/reports/2002/rx03004.html De trendanalyse is ook beschikbaar via http://www.energie.nl Contact: Martin Scheepers ECN Beleidsstudies 0224 – 56 4436 scheepers@ecn.nl