Betere meting van aanvaringen vogels op windturbines

Titel	:	Betere meting van aanvaringen vogels op windturbines
Publicatie datum:	:	28 februari 2003
Trefwoorden:	:	WT-bird, windturbine, vogel, botsing, detectie, geluid, webcam
Zie ook:	:	http://www.ecn.nl/library/reports/2002/rx02055.html

ECN heeft een meetsysteem ontwikkeld om vogels, die tegen windturbines aanvliegen, te detecteren. Dit brengt het potentiële gevaar voor vogels beter in kaart dan de bestaande meetmethoden.

Onderzoekers van ECN hebben een nieuw detectiesysteem gebouwd voor het meten van aanvaringen van vogels tegen windturbines. Het systeem bestaat uit microfoons, die het geluid van botsingen opvangen, en een webcam die de aanvaringen in beeld brengt. Hierdoor kan de plek van de botsing en de soort vogel nauwkeurig in kaart worden gebracht. Het nieuwe systeem is relatief goedkoop en robuust, en de eerste testen met praktijksimulaties wijzen uit dat het systeem goed functioneert. ECN wil het systeem uitproberen bij een windpark op zee om aan te tonen dat het ook bestand is tegen hevigere omstandigheden. Sinds de opkomst van windenergie bestaat de bezorgdheid dat vogels zich tegen een windturbine dood kunnen vliegen. Zo is het geplande windmolenpark bij de Afsluitdijk onder meer afgeblazen vanwege het potentiële gevaar voor Waddenvogels. De laatste tien jaar is er veel onderzoek verricht naar het risico van windturbines voor vogels. Dit betreft vooral arbeidsintensieve observaties door vogelaars, die het aantal vogelslachtoffers tellen rond de turbines op land. Toch is er nog veel onbekend, zoals het effect van windparken op zee op grote aantallen vogels die ieder jaar langs de kust trekken. Omdat het met de huidige aanpak ondoenlijk is om dit accuraat te meten, moet een nieuwe methode uitkomst bieden. Een zwerm trekvogels vliegt langs een windmolenpark Tennisbal “We hebben ervoor gekozen om een geautomatiseerde detectiemethode te ontwikkelen die is gebaseerd op geluidsmeting,” vertelt Hans Verhoef van ECN. “Hiervoor bevestigen we twee contactmicrofoons aan de binnenkant van de windturbinetoren. Om een botsing van een kokmeeuw te simuleren, gooiden we een zandzakje tegen de toren aan. Ook schoten we met een tennisballenkanon op de rotorbladen: een tennisbal is qua gewicht te vergelijken met een spreeuw. Uit deze testen bleek dat het geluid van dergelijke botsingen boven dat van de windturbine uitkwam. Dit betekent dat we met het systeem aanvaringen van vogels tegen windturbines betrouwbaar kunnen meten.” Verhoef is in zijn vrije tijd zelf een vogelliefhebber. Hij kent twee locaties waarbij een windturbine gemiddeld minder dan één vogelslachtoffer per jaar oplevert. “Om het soort vogel te bepalen, hebben we het systeem uitgebreid met webcams, die worden gemonteerd op de windturbinetoren en bovenop het turbinehuis. Zowel de geluidsmeting als de beeldfragmenten worden bij gedetecteerde botsingen opgeslagen op een ‘ordinaire’ PC die binnen de toren in een rek staat. Met aangepaste software kan een bioloog de vogelsoort herkennen, zonder dat hij daarvoor verscheidene uren aan geluidsfragmenten en beeldmateriaal hoeft door te spitten. Ook vereist het systeem geen aanpassingen aan de windturbine zelf. Bijkomende voordelen zijn de relatief lage kosten en de mogelijkheid om het systeem uit te breiden met meerdere microfoons en webcams. Testen Het nieuwe detectiesysteem is inmiddels getest op diverse locaties, zoals een turbine van windmolenfabrikant Vestas bij zwembad De Schots in Den Helder. Uit deze testen blijkt dat van elke turbine het eigen geluid moet worden bepaald voordat het systeem botsingen daadwerkelijk kan meten. Eind februari zal het systeem in gebruik worden genomen bij een Vestas-turbine aan de Waardtocht in de Wieringermeer. Ook heeft ECN bij Novem een onderzoeksvoorstel ingediend om het toe te passen op het nieuwe windmolentestpark bij Kreileroord in de Wieringermeer. Verhoef: “Verder zou het mooi zijn als we het systeem ook op zee kunnen testen. Dan kunnen we zien of windturbines op zee werkelijk gevaar opleveren voor vogels. Dan is het ook mogelijk om bij een vogeltrek het windpark tijdelijk stil te zetten en de turbines te draaien, zodat vogels ongestoord kunnen doorvliegen.” Meer informatie: Conferentiepaper ‘WT-bird. A novel bird impact detection system’ door Hans Verhoef, Chris Westra, Erik Korterink en Toine Curvers van ECN Windenergie. Het document is te lezen via http://www.ecn.nl/library/reports/2002/rx02055.html Contact: Hans Verhoef ECN Windenergie 0224 – 56 4086 verhoef@ecn.nl