Naar een duurzame energievoorziening in 2050: evolutie of revolutie?

Titel	:	Naar een duurzame energievoorziening in 2050: evolutie of revolutie?
Publicatie datum:	:	28 februari 2003
Trefwoorden:	:	transitie, duurzaam, CO2, 2050, evolutie, AER, Wunnik, Kipperman
Zie ook:	:	http://www.ecn.nl/library/reports/2002/c02078.html

Nederland kan de overgang naar een duurzame energievoorziening het beste realiseren via een geleidelijke aanpassing van de energie-infrastructuur. Dit concludeert ECN in een studie voor de Algemene Energieraad.

In opdracht van de Algemene Energieraad (AER) heeft het Energieonderzoek Centrum Nederland (ECN) samen met Van Wunnik Energy Consultancy Plus en Kipperman Consultancy & Mediation onderzocht hoe Nederland het beste de overgang kan realiseren naar een duurzame energievoorziening. Diverse studies geven aan dat het technisch mogelijk is om de totale CO2-emissie in 2050 met circa 50 tot 80 procent te reduceren ten opzichte van 1990. De studies geven echter geen uitsluitsel of een drastische aanpassing van de energie-infrastructuur in korte tijd is vereist (revolutie), of dat een geleidelijke aanpassing (evolutie) voldoende is. Uit de studie van ECN blijkt dat de overgang naar een duurzame energievoorziening in 2050 in principe kan worden gerealiseerd via een route van ‘incrementele innovatie’. Dit is een geleidelijke, stapsgewijze aanpak waarin innovatiekansen op het gebied van duurzame energiebronnen en nieuwe energiedragers optimaal worden benut. Deze route is erop gericht om een robuuste energie-infrastructuur aan te leggen die de ruggengraat kan vormen van een toekomstige duurzame energievoorziening. Hiertoe bestaan diverse technologische mogelijkheden, zoals biomassa, biobrandstoffen, windenergie, zonne-energie en waterstof. Onderzoekers van ECN hebben de consequenties van deze opties verkend in samenhang met de aard en omvang van de energievraag in de gebouwde omgeving, de industrie en het verkeer. Ze benadrukken dat het belangrijk is om te kijken naar de wisselwerking tussen de verschillende opties. Alles uit de kast “Het is van essentieel belang is om te kijken naar de samenhang tussen verschillende processen,” vertelt Marcel Weeda van ECN. “Een flexibele energievoorziening, die kan inspelen op veranderingen in vraag en aanbod, moet het uitgangspunt vormen voor de manier waarop Nederland overstapt op een duurzame energievoorziening. Dit blijkt niet eenvoudig. Het is lastig om de complexe interacties tussen energiesystemen nauwkeurig in kaart te brengen. Wel is het duidelijk dat voor het realiseren van een CO2-reductie van 50 procent alles uit de kast zal moeten worden gehaald. Naast beperking van de energievraag vergt het grootschalige inzet van hernieuwbare bronnen en een efficiënter gebruik van fossiele brandstoffen, waarschijnlijk in combinatie met CO2-opslag.” Volgens Harm Jeeninga van ECN blijkt er weinig draagvlak te bestaan voor de alternatieve route, de ‘revolutie’. Hiermee zal in een kort tijdbestek in één keer de ommezwaai naar een duurzame energievoorziening moeten worden gemaakt. De kosten van deze route liggen namelijk naar verwachting beduidend hoger dan die van de evolutionaire route. De overheid zal voor instrumenten moeten zorgen waardoor investeerders baat hebben bij de overgang naar een duurzame energievoorziening. Voorbeelden van dergelijke instrumenten zijn CO2-heffing, emissiehandel, subsidies of regulering. Ambitieus Het streven om via een incrementeel innovatieve route op lange termijn te komen tot een duurzame energievoorziening klinkt Jeeninga ambitieus in de oren. “Het vereist een effectieve en daadkrachtige regie om op deze wijze de overgang naar een duurzame energievoorziening te realiseren. In een vrije energiemarkt, waarbij de overheid de regie uit handen geeft, is het zeer de vraag of er een partij in staat is om de rol van regisseur op zich te nemen. Het is niet waarschijnlijk dat een overgang via incrementele innovatie plaats zal vinden zonder een effectieve regie van de overheid. Het gaat zeker niet vanzelf.” Meer informatie: ECN-rapport ‘Transitie naar een duurzame energievoorziening in 2050. Evolutie of revolutie?’ door Harm Jeeninga en Pieter Kroon van ECN Beleidsstudies, Marcel Weeda van ECN Schoon Fossiel, Toine van Wunnik van Energy Consultancy Plus en Ton Kipperman van Kipperman Consultancy & Mediation. Het rapport is te lezen via http://www.ecn.nl/library/reports/2002/c02078.html Contact: Harm Jeeninga ECN Beleidsstudies 0224 – 56 4788 jeeninga@ecn.nl