Slimme verwarming maakt winterse kerkgang comfortabel

Titel	:	Slimme verwarming maakt winterse kerkgang comfortabel
Publicatie datum:	:	28 maart 2002
Trefwoorden:	:	Alkmaar, kerk, ICN, TUE, RDMZ, verwarming, comfort, brander, vloer
Zie ook:	:	http://www.ecn.nl/library/reports/2001/c01125.html

Om de Grote Sint Laurenskerk te Alkmaar in de winter optimaal te verwarmen is een mix nodig van automatische stralingsbranders en een vloerverwarming die op basis van het weerbericht aan- of uitgaat. Dit adviseren onderzoekers van ECN in een onlangs verschenen rapport.

Onderzoekers van ECN, de Technische Universiteit Eindhoven en het Instituut Collectie Nederland (ICN) hebben een advies uitgebracht aan de gemeente Alkmaar over de manier om het comfort van de Grote Sint Laurenskerk in de winter te verhogen. Ze adviseren de kerk te verwarmen met een combinatie van vloerverwarming en stralingsbranders, langwerpige infraroodkachels op aardgas. Hierdoor worden ongewenste effecten als uitdroging, condensvorming en te hete oppervlakken tot een minimum teruggedrongen. De onderzoekers stellen voor de branders automatisch te regelen, en de vloerverwarming te laten anticiperen op basis van een twee- of driedaagse weersvoorspelling. Samen met een permanent bewakingssysteem, dat via vocht- en temperatuursensoren de branders kan regelen, zorgen deze maatregelen voor een gelijkmatig klimaat in de kerk waardoor ze de levensduur van de kerk kunnen verlengen. Stralingsbranders In opdracht van de Stichting tot Behoud van Monumentale Kerken hebben ECN, TU Eindhoven en ICN met steun van de Rijksdienst voor de Monumentenzorg (RDMZ) de ongewenste effecten van stralingsbranders in de Grote Sint Laurenskerk onderzocht. Er zou condensvorming aan koude plekken op kunnen treden en te hoog oplopende temperaturen zouden schade kunnen opleveren. Dit bracht het idee om in de winter de vloerverwarming in de kerk hoger te stoken. Nadeel hiervan is echter dat delen van de kerk of het interieur te droog worden. Om een gedegen advies over de optimale verwarming te geven, hebben de onderzoekers een meetsysteem met diverse sensoren aangebracht in de kerk. Hiermee hebben ze de effecten van de stralingsbranders op het klimaat in de kerk geanalyseerd. Op basis van de analyse geven ze advies over de verwarming van de kerk. ECN adviseert het gebruik van de stralingsbranders van EcoCeramics voor de verwarming van de Grote St. Laurenskerk in Alkmaar Beter comfort “We adviseren een basistemperatuur van minimaal 5 oC te handhaven,” zegt Frans Koene van ECN. “Dit kan met een bijna constant werkende vloerverwarming en met geregelde stralingsbranders. De branders gaan alleen aan bij kerkdiensten of andere evenementen. Om condensvorming te verminderen en te hete oppervlakken te voorkomen moeten de branders tijdelijk worden teruggeregeld. Hierdoor verbetert het comfort in de kerk, wordt de maximale CO2-concentratie verlaagd en neemt het gasverbruik af. Ook stellen we voor de huurbranders te vervangen door moduleerbare branders, zoals die van EcoCeramics uit Beverwijk. Daarnaast is het handig de branders aan te laten stureneen via een automatische regeling.” Behoud De vloerverwarming moet afgestemd worden op het weerbericht, omdat ze anders erg traag reageert waardoor plots invallende vrieskou niet kan worden opvangen. De vloer zal op warme dagen minder warmte en op koude dagen meer warmte afstaan. Dit resulteert naar verwachting in een constanter binnenklimaat, waardoor ook de kans op schade aan de kerk vermindert. Voor het behoud van de twee kerkorgels adviseren de onderzoekers de basistemperatuur te verhogen. Dit kan door de glas-in-lood ramen beter te isoleren. Bij frequent of langdurig bezoek nemen de kerkmuren veel vocht op, dat ze ook weer kwijt moeten raken. Daarom wordt voorgesteld twee grote of langdurige evenementen niet vlak na elkaar plaats te laten vinden. Meer informatie: ECN-rapport ‘Stralingsbranders in de Grote Sint Laurenskerk in Alkmaar, hoe gaan gebruik en behoud van de kerk samen’ van Frans Koene en Frans Lighthart van ECN-DEGO, Henk Schellen van TU Eindhoven, Ton Jütte en Wolter Kragt van ICN, en Marc Stappers van RDMZ. Het rapport is in te zien via http://www.ecn.nl/library/reports/2001/c01125.html