[To ECN Homepage]  Zonnig en zuinig op het zuiden

  [Homepage ECN-Nieuwsbrief] --> [Artikel ECN-Nieuwsbrief]  

Titel : Zonnig en zuinig op het zuiden
Publicatie datum: : 28 juni 2001
Trefwoorden: : nul-emissie, nieuwbouw, edele steen, PV, zonnecollector, Anna Paulowna
Zie ook: :

Er bestaan vergevorderde plannen voor de bouw van een huis dat geen verstoring van de CO2 balans veroorzaakt. Deze ‘nul-emissie’ woning komt te staan in een nieuwbouwwijk in het Noord-Hollandse Anna Paulowna. ECN adviseert de projectontwikkelaar hoe dit is te realiseren tegen de geringste meerkosten.

“Op het moment dat ECN werd betrokken bij het bouwproject, lag er al een schetsontwerp van de woning bij de architect,” schrijven Niels Sijpheer en Karin Strootman in hun rapport. Beide onderzoeksmedewerkers van ECN hebben advies gegeven aan de Noord-Hollandse Projectontwikkelingsmaatschappij BV. Deze projectontwikkelaar wil in opdracht van de J.M. Deurwaarder Bouwgroep een nieuwbouwwijk bouwen in Anna Paulowna, een dorp ten zuiden van Den Helder. Van de 166 woningen in ‘De Edele Steen’ dient er een het energiegebruik volledig te dekken met duurzame energie. In samenwerking met het bouwteam hebben de onderzoekers gekeken naar de economisch en energetisch meest voordelige oplossing voor deze woning.

Taartpunt
Het huis is niet speciaal ontworpen met het oog op energiebesparing. Hierdoor moesten de onderzoekers hun ideeën over energiezuinig wonen aanpassen aan het ontwerp. “De woning heeft voor zijn doelstelling geen optimale vorm, het heeft de vorm van een taartpunt. Hierdoor heeft het relatief veel schiloppervlak, waardoor veel warmte verloren gaat,” aldus het rapport. “Belangrijk is echter dat de woning goed op de zon gericht staat. Door het grote dakterras is het niet mogelijk om zonnecollectoren en zonnepanelen op het dak te plaatsen. Om toch optimaal de zon te benutten is de zonnecollector geïntegreerd in de zuidgevel. De collector zorgt voor verwarming van de woning en de voorverwarming van het leidingwater.”


Het schetsontwerp van de 'nul-emissie' woning in Anne Paulowna.

Naast een naadloze isolatie en een gebalanceerde ventilatie beschikt de woning over een warmtepomp. Deze haalt warmte uit de grond onder de woning. In de heipalen zitten geluste slangen gevuld met vloeistof die de warmte uitwisselen met de bodem. Doordat er weinig grondwater onder het huis stroomt moet er ook warmte aan de bodem worden toegevoegd. “Als dit niet gebeurt dan bevriest na enkele jaren de grond om de heipalen waardoor het dragend vermogen wordt aangetast,” melden de onderzoekers. Om dit te voorkomen, wordt ’s zomers de warmte van de zonnecollector gebruikt om de grond weer op temperatuur te brengen.

Combiketel
In de praktijk stuitten de onderzoekers op een economisch nadeel. Om de hele warmtevoorziening door een warmtepomp te laten leveren blijken de investeringen onevenredig hoog. Om dit te vermijden adviseren de onderzoekers om een HR-combiketel in te bouwen. “Hierdoor kunnen de warmtepomp, zonnecollector en bodemwarmtewisselaar kleiner worden en passen ze beter in het huis. De ketel vangt de piekvraag op van verwarming van huis en tapwater. Verder compenseren 27 m2 zonnecellen het elektriciteitsgebruik voor het aandrijven van de warmtepomp en de CO2 uitstoot door het aardgasverbruik. Aandelen in een windfonds compenseren de elektriciteit die huishoudelijke apparaten gebruiken,” aldus de onderzoekers.

Door de bovenstaande voorzieningen vermijdt de woning een uitstoot van 4.680 kg CO2 per jaar. De meerkosten van de ‘nul-emissie’ woning zijn ca. 67.700 gulden (excl. subsidies) ten opzichte van eenzelfde type woning. Bovendien bedraagt de energieprestatiecoefficient slechts 0,31 terwijl de algemeen geldende norm voor nieuwbouwwoningen 1,0 is. De woning vormt hiermee een toonaangevend voorbeeld op het gebied van energiezuinige nieuwbouw, die de ‘nul-emissie’ nastreeft.

Meer informatie:
ECN-rapport ‘Nul-emissie woning ‘De Edele Steen’, de woning als zonnecollector’ door Niels Sijpheer en Karin Strootman van ECN-DEGO.
Het rapport is in te zien, op te vragen, en te downloaden via http://www.ecn.nl/library/reports/2001/c01013.html


Update: 28 juni 2001