Overheid zoekt neus voor fijn stof

Titel	:	Overheid zoekt neus voor fijn stof
Publicatie datum:	:	28 juni 2001
Trefwoorden:	:	stof, verkeer, gezondheid, EU, VROM, beleid
Zie ook:	:

Nederland heeft onlangs de Europese maximumnorm voor fijn stof opgenomen in de wet die vanaf 2005 zal gelden. De meeste provinciale en lokale bestuurders weten echter nog te weinig af van fijn stof voor een adequaat beleid, zo blijkt uit onderzoek van ECN.

“Het kennisniveau omtrent fijn stof is bij de verschillende overheden dusdanig laag dat het zeer moeilijk is om op korte termijn een structureel en effectgericht fijn stofbeleid te gaan voeren. Dit betekent dat enerzijds meer onderzoek naar fijn stof nodig is, en anderzijds kennis hierover meer doelgericht moet worden verspreid.” Dit concluderen onderzoekers van ECN in een onlangs verschenen rapport. Als oplossing stellen ze een periodieke publicatie voor waarin onderzoeksinstituten en hogere overheden gezamenlijk de nieuwste inzichten bespreken. Ongezond Fijn stof bestaat uit miniscule deeltjes luchtverontreiniging die ingeademd kunnen worden. In de jaren vijftig stierven er in London veel mensen aan longziekten, doordat ze waren blootgesteld aan zwaveldioxide en roetdeeltjes die vrijkwamen bij de verbranding van kolen. Tegenwoordig worden fijne stofdeeltjes in grote aantallen uitgestoten in het verkeer, met name door dieselvoertuigen. Recente wetenschappelijke studies hebben nadelige lange termijn-effecten gemeten, waarna er concentratienormen voor fijn stof zijn vastgesteld in de Europese richtlijn uit 1999. Nederland heeft deze normen inmiddels in de wet overgenomen, maar bestuurders weten nog niet hoe ze hier in de praktijk mee om moeten gaan. Verkeer en vervoer stoten veel fijn stof uit in Nederland. Bron: CCDM 2000. “De mogelijkheden voor de maatregelen op de verschillende beleidsniveau’s zijn nog niet volledig verkend,” aldus de onderzoekers in het rapport. Dit blijkt uit interviews die ze hebben gehouden met het ministerie van VROM, en enkele provincies en gemeenten. “Gemeenten hebben voor dit soort complexe beleidsonderwerpen behoefte aan handreikingen van VROM of de provincie. Hierin passen dan informatie en voorbeelden over signaleren, analyseren en oplossen van concrete beleidsknelpunten.” Zowel voor gemeenten als voor VROM en de provincies vormt dit een oplossing die past in de beoogde aanpak. Voortouw In principe wil VROM wat betreft luchtkwaliteitsbeleid een verdergaande decentralisatie doorvoeren. Het is echter niet waarschijnlijk dat dit voor fijn stof op korte termijn zal gebeuren. De redenen hiervoor zijn de vele onzekerheden waarmee de problematiek nog omgeven is, het feit dat de toekomstige norm nu nog op grote schaal wordt overschreden, de hoge landelijke achtergrondconcentratie en de grote bijdrage van het buitenland in de Nederlandse fijn stofconcentratie. VROM vindt derhalve dat het voortouw in het fijn stofbeleid vooralsnog bij het Rijk ligt. “De Europese Unie bestraft de lidstaten niet wanneer de grenswaarde wordt overschreden, ze geeft hooguit reprimandes. Ook VROM zelf legt nu nog geen sancties op voor gemeenten of provincies die normen niet halen. Toch vinden politici en ministers het niet leuk wanneer ze er in Europees verband over aangesproken worden. Het is vooral een politiek spel. Discussies hierover vinden waarschijnlijk pas plaats in 2003 bij de evaluatie van de Europese richtlijn.” Meer informatie: ECN-rapport ‘Het Nederlandse fijn stof-beleid en de effecten van verkeersmaatregelen’ door Antoon Groot van ECN-Beleidsstudies. Het rapport is in te zien, op te vragen en te downloaden via http://www.ecn.nl/library/reports/2001/c01023.html De resultaten en conclusies van dit rapport zijn tevens opgenomen in ‘Particulate Matter in Urban Air: Health Risks, Instrumentation, and Measurements, and Political Awareness’, een rapport van ECN-Schoon Fossiel dat begin juli verschijnt. Beide rapporten zijn onderdeel van het vier jaar durende ENGINE-project 'Invloed van verkeersemissies op stedelijke luchtverontreiniging en klimaat'.